Kliknij tutaj --> ❤️‍🔥 przedstaw opinię na temat rozwijania własnych zainteresowań

Kiedy dorastają wybierają ten rodzaj zajęć, który daje im możliwość dalszego rozwoju indywidualnych zainteresowań i zdolności. Będąc koordynatorem obydwu form zajęć zauważyłam coraz większe zainteresowanie naszą działalnością ze strony rodziców i dzieci, które bardzo chętnie uczęszczają do nas na zajęcia. dodać, iż pobudza ona do rozwijania własnych zainteresowań i wpływa na poszerzenie pojemności umysłowej. Uczestnicy sesji arteterapii nie muszą posiadać zdolności artystycznych ani wcześniejszych doświadczeń. Terapeuta nie koncentruje się bowiem w pierwszym Na pewno warto na firmowej stronie www zainstalować wtyczkę, która jednym kliknięciem będzie przenosiła użytkownika do panelu dodawania opinii np. w Google lub Opineo. Opinie klientów możesz zbierać poprzez: Google Moja Firma, czyli wizytówkę Google; rekomendacje na Facebooku i komentarze pod postami w social mediach Swój staż na nauczyciela dyplomowanego, jeszcze przed napisaniem planu rozwoju zawodowego, rozpoczęłam od wstępnej oceny własnych umiejętności. Sporządzony przeze mnie plan rozwoju zawodowego, uwzględniający specyfikę i potrzeby szkoły, wyznaczył mi cele i kierunki aktywności zawodowej w okresie stażu. Szkoła znajduje się na osiedlu oddalonym od centrum miasta. Większość uczniów dojeżdża do szkoły z okolicznych miejscowości. W szkole uczy się 457 uczniów. Wybrali nasze liceum, ponieważ cenią przyjazną atmosferę nauki, wysoki poziom nauczania i możliwość rozwijania zainteresowań w niekonwencjonalny sposób. Site De Rencontre Serieuse Gratuit Pour Les Hommes. Wprowadzenie Bieżąca działalność organizacji i szanse jej stabilnego rozwoju w przyszłości nierozerwalnie wiążą się z procesami podejmowania właściwych decyzji, które mają umożliwiać osiąganie zakładanych celów. Złożoność otoczenia, w jakim funkcjonują współczesne organizacje, a także tempo zachodzących zmian sprawiają, że umiejętność podejmowania odpowiednich decyzji we właściwym czasie nabiera szczególnego znaczenia. W ogólnym rozumieniu decyzja kojarzy się z dokonywaniem wyborów, rozwiązywaniem pojawiających się problemów, wytyczaniem celów i kierunków działania, jak również określaniem metod oraz sposobów służących ich realizacji. Jak podkreśla Józef Penc, decydowanie jako sztuka rozwiązywania problemów i dokonywania wyborów najlepszych z punktu widzenia możliwych korzyści i ewentualnego ryzyka ma kluczowe znaczenie dla sprawności zarządzania organizacją oraz kształtowania jej przyszłości1. Akcentując rangę i znaczenie tego procesu, autor dodaje, że "nowoczesne zarządzanie można bez większego uproszczenia rozpatrywać jako jeden ciąg decydowania i tworzenia warunków skutecznej realizacji decyzji"2. Powszechną akceptację zyskuje opinia, że podejmowanie decyzji, zwłaszcza kierowniczych, staje się obecnie coraz trudniejsze i bardziej złożone, co sprawia, iż krytycznego znaczenia nabiera zdolność pozyskiwania, selekcjonowania i prawidłowego analizowania wiarygodnych, aktualnych informacji, istotnych z punktu widzenia rozpatrywanego problemu, na bazie których można wygenerować cenną wiedzę. Informacje te muszą dotyczyć zarówno aspektów formalno-prawnych, ekonomicznych, jak i społecznych funkcjonowania organizacji, a także obejmować swoim zakresem wewnętrzną jej strukturę i posiadane przez nią zasoby, relacje z interesariuszami oraz zmiany i czynniki tkwiące w otoczeniu, które mają wpływ na realizację zakładanych przez organizację celów. Celem artykułu jest omówienie istoty procesu decydowania oraz rozpoznanie najważniejszych czynników, na które należy zwracać uwagę w praktyce zarządzania. Zaprezentowane rozważania nie zawężają się do studiów literaturowych, lecz są uzupełnione przemyśleniami z obserwacji praktyki, co przybliża do lepszego zrozumienia i wyjaśnienia kluczowych przesłanek decyzyjnych występujących w rzeczywistości organizacyjnej. Decyzja - ogólne rozumienie pojęcia Decyzja w bardzo ogólnym rozumieniu może być interpretowana jako postanowienie będące efektem dokonanego przez człowieka wyboru3. Z takiego sformułowania wynika, że najważniejszą kwestią jest możliwość wystąpienia alternatywnych rozwiązań, stwarzających rzeczywistą szansę wyboru jednego z kilku możliwych wariantów. Kolejnym równie ważnym czynnikiem jest sama świadomość, iż rzeczywiście sytuacja, w której się znajdujemy, pozwala na podjęcie takich działań, które są w głównej mierze zależne od nas samych. W rzeczywistości zdarzają się bowiem takie sytuacje, w których nie mamy szans na dokonanie żadnego wyboru, a decyzje w naszej sprawie podejmują inne osoby. Tak więc o decyzji możemy mówić wówczas, gdy występują alternatywy - możliwości dokonania dobrowolnego wyboru, który jest świadomy, racjonalny, przemyślany i celowy. W pozostałych przypadkach bardziej zasadne wydaje się stwierdzenie, iż podjęte działania bądź konkretne zachowania w danej sytuacji nie mają związku z naszą autonomiczną decyzją, lecz są pochodną oddziaływania czynników zewnętrznych, do których musieliśmy się dostosować. Decyzja w niektórych przypadkach będzie miała ścisły związek ze zmianą, jaka zaistnieje na skutek podjętych przez nas wyborów. Przykładem może być zmiana struktury organizacyjnej, profilu działalności lub formy prawnej prowadzonej działalności. Mogą również występować sytuacje, kiedy to zmiany w otoczeniu, dotyczące np. nowych przepisów prawnych, bezpośrednio wymuszają na nas podjęcie konkretnych działań, które nie zawsze będą wynikiem dobrowolnej inicjatywy. Oznacza to, że w zależności od impulsu sprawczego podejmowane czynności i działania mogą być aktem świadomego wyboru alternatywnych możliwości bądź wynikać z konieczności dostosowania się do określonych zmian w otoczeniu, w celu uniknięcia określonych konsekwencji prawnych. Marcin Bielski jest zdania, że decyzją jest tylko taki wybór dokonany przez człowieka, który dotyczy przyszłych działań (jego skutkiem jest podjęcie określonego działania), a ponadto musi to być wybór nielosowy i oparty na świadomie przyjętych kryteriach4. Podejmując próbę uzupełnienia tych stwierdzeń, trzeba - jak się wydaje - dodać klika istotnych sformułowań. Każda świadoma i racjonalnie podejmowana decyzja powinna przede wszystkim być wynikiem przemyślanych analiz i wnikliwych rozważań ukierunkowanych na dokonanie wyboru takiego wariantu (metody) działania, który w najwyższym stopniu będzie stwarzał realną szansę osiągnięcia zamierzonych celów w danych warunkach, należy jednocześnie brać pod uwagę dostępne środki, zasoby (materialne i niematerialne) oraz możliwości finansowe, a także obowiązujące przepisy prawa, tzn. ustawy, rozporządzenia, zapisy statutu, regulaminy wewnętrzne. Ponadto trzeba nie tylko uwzględniać bieżące doraźne korzyści, lecz przede wszystkim przewidywać następstwa planowanej decyzji (ekonomiczne, jak również społeczne i moralno-etyczne). Takie podejście do rozumienia decyzji z punktu widzenia sprawnego zarządzania organizacją przyjęto w niniejszym opracowaniu. Proces podejmowania decyzji - poszczególne fazy i działania Mając na względzie fakt, że decyzja jest świadomym wyborem jednego spośród rozpoznanych i uznanych za możliwe wariantów przyszłego działania5, należy uznać, że podejmowanie decyzji jest terminem, który może być rozpatrywany w dwóch znaczeniach. W szerokim znaczeniu może być interpretowany jako cały złożony proces decyzyjny, na który składają się: rejestracja i ocena informacji, identyfikacja problemu decyzyjnego, formułowanie i ocena wariantów decyzyjnych, przewidywanie skutków decyzji i zastosowanie przyjętego kryterium wyboru, określenie i wydanie decyzji, rejestracja informacji o jej wykonaniu. W drugim - węższym znaczeniu - podejmowanie decyzji jest tylko jednym z kroków całego procesu decyzyjnego i oznacza świadomy akt woli decydenta dokonującego nielosowego wyboru jednego z możliwych wariantów rozwiązania występującego problemu6. Witold Kieżun uważa, że istota procesu decyzyjnego polega na przetwarzaniu informacji wejściowych oraz posiadanej wiedzy i doświadczenia w informację wyjściową, co stanowi podłoże dokonywania nielosowego wyboru działania7. Ricky W. Griffin wyraża słuszny pogląd, że proces decyzyjny jest czymś więcej niż samo podejmowanie decyzji rozumiane jako akt dokonania konkretnego wyboru. Warto zauważyć, że jeden z pierwszych etapów procesu decyzyjnego polega na tym, że decydent, analizując zaistniałą sytuację, dostrzegając występujące problemy bądź przewidując realne zagrożenia, musi uznać, że niezbędne jest podjęcie konkretnych działań. Dlatego też wydaje się zasadne, aby proces podejmowania decyzji rozpatrywać jako ciąg przemyślanych czynności obejmujących rozpoznanie i zdefiniowanie istoty sytuacji decyzyjnej, zdiagnozowanie i nakreślenie alternatywnych możliwości rozwiązania dostrzeżonego problemu, wybór "najlepszego" wariantu i wprowadzenie go w życie8. Zgadzając się z opinią, że decyzja jako akt świadomego wyboru jest procesem intelektualnym9, można sądzić, że najważniejszą kompetencją jest umiejętność myślenia nie tylko obejmująca swoim zakresem rozpoznanie problemu decyzyjnego, rozumianego jako odchylenie między tym, co powinno lub mogłoby być, a tym, co jest w rzeczywistości10, lecz przede wszystkim wyrażająca się zdolnością trafnego diagnozowania faktycznych przyczyn (źródeł) występujących rozbieżności. Nie wystarczy bowiem dostrzec jakiegoś problemu odnoszącego się do wybranego fragmentu działania organizacji - o wiele ważniejsze jest prawidłowe zinterpretowanie rzeczywistych źródeł jego powstania. Bardzo ważne jest kompleksowe spojrzenie, które pozwala rozpoznać wzajemne powiązania danego problemu z innymi obszarami funkcjonalnymi organizacji, także w kontekście relacji z otoczeniem - zwłaszcza z grupami najważniejszych interesariuszy oraz na tle działań podejmowanych przez bezpośrednich konkurentów. Umiejętność pozyskiwania istotnych informacji, a następnie wygenerowania i przetwarzania zintegrowanej wiązki aktualnej wiedzy z tego zakresu oraz zarządzania nią jest niezwykle ważna. Wydaje się, że ten etap ma kluczowe znaczenie dla zaistnienia szansy, że decyzja będzie właściwa - a więc że w efekcie podjętych działań zlikwidowane zostaną przyczyny danego problemu. Warto dodać, że zauważenie pewnych negatywnych zjawisk bądź niepożądanych sytuacji odnoszących się do bieżącego funkcjonowania organizacji nie jest trudnym zadaniem, ponieważ można taką wiedzę zdobyć na podstawie wnikliwej analizy informacji zawartych w sprawozdaniach finansowych, np. w rachunku zysków i strat czy poziomu sprzedaży towarów lub usług. Bardziej skomplikowane jest pozyskanie wiedzy, która odnosi się do aspektów jakościowych, postaw i zachowań organizacyjnych. Jak podkreśla Wiesław Sadowski, cechą charakterystyczną każdego procesu decyzyjnego jest funkcja korzyści. O dokonywanym wyborze przesądzają szeroko rozumiane efekty podjętej decyzji11. Podzielając opinię, że proces podejmowania decyzji wiąże się z funkcją korzyści, trzeba w tym miejscu zadać pytanie, dla kogo mają być odczuwalne te korzyści - czy wyłącznie dla decydenta oraz wąskiego grona beneficjentów, czy też dla całej organizacji (wszystkich jej członków) - a także w jakim wymiarze należy je rozpatrywać. Niezwykle istotną kwestią jest też pytanie, czy powinno się korzyści rozpatrywać wyłącznie na płaszczyźnie ekonomicznej, czy należy brać pod uwagę również kontekst społeczny i etyczno-moralny. J. Penc stwierdza, że istota decydowania polega na tym, iż menedżer, mając świadomość możliwości dokonania wyboru działania, postanawia, jakie rozwiązanie wybiera i dlaczego, biorąc pod uwagę to, jakie mogą być tego przewidywane następstwa. Decyzja jest bowiem normatywnym aktem woli przełożonego, który służy koordynowaniu działań ludzi w organizacji, kształtuje ich wzajemne powiązania i stosunki współpracy12. Kolejne dylematy mogą dotyczyć oceny korzyści z punktu widzenia skuteczności podjętych działań. Najogólniej przyjmuje się, że skuteczność (efektywność) jest miarą wykonania zadań lub osiągnięcia celu13. Należy jednak uzupełnić to stwierdzenie, przywołując cenną refleksję sformułowaną przez Johna R. Schermerhorna, że cele należy zawsze osiągać poprzez działania etyczne i odpowiedzialne społecznie14. Znaczenie etyki i odpowiedzialności za podejmowane decyzje w biznesie jest aktualnie wyraźnie akcentowane w literaturze przedmiotu15. Zagadnienia te przede wszystkim powinny znajdować swoje odzwierciedlenie w decyzjach podejmowanych w organizacjach sektora finansów publicznych. Warto w tym miejscu wspomnieć, że obecnie administracja rządowa w Polsce zaczyna dostrzegać potrzebę korzystania z dorobku nauki, czego dowodem może być raport opracowany w ramach projektu systemowego Podniesienie jakości procesów decyzyjnych w administracji rządowej poprzez wykorzystanie potencjału środowisk naukowych i eksperckich - przedsięwzięcia, które było realizowane przez Departament Służby Cywilnej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Jest to przykład potwierdzający znaczenie umiejętności pozyskiwania oraz wykorzystywania aktualnej i użytecznej wiedzy dla wzmacniania potencjału analitycznego administracji rządowej oraz usprawniania procesów podejmowania decyzji, co w konsekwencji ma służyć sprawnemu i efektywnemu zarządzaniu publicznemu16. Bogdan Nogalski słusznie twierdzi, że bez systematycznego wprowadzania określonych zasad etycznych, dostosowujących mentalność polskiego społeczeństwa do wymogów i wyzwań Zachodu, będziemy nadal społeczeństwem drugiej kategorii. I nic się w tej materii nie zmieni, jeśli nie potrafimy zmienić się sami17. Wzorce moralne i normy etyczne uwzględniające poszanowanie podstawowych praw człowieka nie powinny opierać się na haśle: wszystko jest dozwolone, co nie jest prawem zabronione18. Na tle zaprezentowanych poglądów można stwierdzić, że w procesie podejmowania decyzji trzeba uwzględniać szereg złożonych uwarunkowań i czynników, które odnoszą się do dokonania właściwego wyboru. Należy jednak zwrócić uwagę na klika ważnych spraw, które zostały częściowo zaakcentowane w cytowanych opiniach. Po pierwsze, decyzje mogą być podejmowane w ramach przysługujących nam uprawnień i kompetencji, a także muszą być zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Co więcej, dokonując wyboru spośród możliwych wariantów działań, należy uwzględniać korzyści i efekty istotne z punktu widzenia realizacji wiązki celów organizacji w kontekście bieżącej działalności, jak również w perspektywie jej dalszego rozwoju. Profesjonalne zarządzanie organizacją nie może koncentrować się wyłącznie na teraźniejszości - potrzebne jest również myślenie o przyszłości. Należy uznać, że podejmowanie słusznych i właściwych decyzji wiąże się z kwestią ponoszenia odpowiedzialności za ich konsekwencje, które trzeba postrzegać zarówno w wymiarze ekonomicznym czy społecznym, jak i moralnym. Niestety w praktyce zarządzania te zagadnienia nie zawsze są traktowane z należytą powagą, a uchylanie się od ponoszenia jakiejkolwiek odpowiedzialności za negatywne skutki podejmowanych decyzji jest wyróżnikiem postaw i zachowań części menedżerów, zajmujących ważne stanowiska nie tylko w prywatnych przedsiębiorstwach, lecz również w administracji publicznej. Należy zgodzić się z opinią J. Penca, że podjęcie decyzji jest procesem wartościowania, badania relacji między różnymi rozwiązaniami i dokonania wyboru tego z nich, któremu decydent przypisuje najwyższą użyteczność. Z kolei decydowanie rozumiane jako proces decyzyjny powinno być utożsamiane z szeregiem złożonych działań polegających na rozwiązaniu konkretnego problemu, następnie podaniu wybranego rozwiązania do wiadomości zainteresowanych osób jako informacji normatywnej (właściwa decyzja) i egzekwowaniu realizacji jego założeń19. Piotr Wachowiak jest zdania, że podejmowanie decyzji polega na próbie udzielenia odpowiedzi na ogólne pytanie: jak należy postąpić, aby zniwelować różnicę między stanem istniejącym a stanem pożądanym? Dokonując podziału tak rozumianego procesu decyzyjnego na części składowe, można wyodrębnić jego trzy główne fazy, obejmujące takie działania jak20: rozpoznanie i diagnozę problemu decyzyjnego, poszukiwanie możliwych wariantów rozwiązania problemu, dokonanie wyboru najlepszego rozwiązania. Nie budzi wątpliwości stwierdzenie, że w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie, na czym polega problem decyzyjny, jakie mamy możliwości jego rozwiązania i która z nich jest najwłaściwsza - ważną rolę odgrywają informacja i wiedza, w znacznym stopniu determinując racjonalność dokonanego wyboru. Rysunek 1 przedstawia najważniejsze aspekty wyjaśniające istotę podejmowania decyzji. Rysunek 1. Istota podejmowania decyzji Źródło: opracowanie własne Bogusław Kaczmarek i Czesław Sikorski, przywołując opinię Bogdana Wawrzyniaka, wyróżniają metodologiczną i rzeczową racjonalność decyzji. Pierwsza z nich polega na wyborze działania na podstawie dostępnych informacji, zgodnie z regułami "sztuki" podejmowania decyzji w określonej dziedzinie. Z kolei decyzja racjonalna rzeczowo, to taka, która przeistoczona w działanie odpowiada rzeczywistości i rzeczywistość tę przekształca zgodnie z jej istotą i prawami nią rządzącymi. Innymi słowy, decyzja racjonalna rzeczowo, to decyzja trafna i właściwa z punktu widzenia zakładanego celu, rozwiązania problemu. Można zatem powiedzieć, że racjonalność metodologiczna zwiększa szansę trafności decyzji, natomiast nie przesądza o jej trafności21. Praktyka zarządzania i rzeczywistość organizacyjna są bowiem bardziej skomplikowane i złożone niż teorie naukowe, dlatego na dokonanie właściwego wyboru mogą mieć wpływ również takie czynniki jak intuicja czy przeczucia22, które są pochodną zdobytych doświadczeń, zdolności przywódczych i kreowania wizji przyszłości. Russell Ackoff sformułował cenną myśl na temat zastosowania teorii naukowych w praktyce zarządzania - stwierdził, że posługując się metodami naukowymi, mamy więcej szans na uzyskanie poprawnych odpowiedzi na stawiane pytania i lepszych rozwiązań problemów, nie będzie to jednak równoznaczne z faktem, że w każdym przypadku sama nauka bezpośrednio umożliwi osiąganie lepszych wyników. Można jedynie sądzić, iż uzyskanie tego rodzaju wyników jest bardziej prawdopodobne, gdy się do niej odwołujemy23. Dlatego też, zrozumienie teorii podejmowania decyzji nie gwarantuje, że będziemy od razu potrafili podejmować je właściwie, niemniej jednak może być cenne i pomocne, ukierunkowując odpowiednio tok rozumowania na ważne kwestie i czynniki, które powinniśmy brać pod uwagę w tym procesie. Umiejętność przewidywania następstw podejmowanych decyzji polega także na zdolności do wnikliwego analizowania szerokiego spektrum ważnych czynników jakościowych, które mają związek z postawami i zachowaniami organizacyjnymi, a także odnoszą się do ukształtowanych sieci powiązań i relacji międzyorganizacyjnych, które dla wielu nie są łatwo dostrzegalne. Wzajemne zależności pomiędzy podejmowanymi decyzjami a siecią relacji personalnych są kluczem do sukcesu wielu organizacji, a wiedzę w tym zakresie menedżerowie zdobywają dzięki doświadczeniu i praktyce zawodowej w danej instytucji. Strukturę najważniejszych działań (etapów) składających się na proces myślowy podejmowania trafnych decyzji przedstawiono na rysunku 2. Rysunek 2. Etapy i działania składające się na proces podejmowania decyzji Źródło: opracowanie własne Pierwszym etapem jest faza rozpoznania sytuacji decyzyjnej, w której koncentrujemy się na czynnikach zarówno występujących w otoczeniu, jak i tkwiących w samej organizacji. Jest ważne, aby wykorzystywać kompleksowe spojrzenie, dostrzegając wzajemne powiązania pomiędzy wyodrębnionymi elementami, procesami lub zjawiskami. Takie rozumowanie jest zgodne z słusznym postulatem Marii Romanowskiej i Michała Trockiego dotyczącym stosowania podejścia procesowego w zarządzaniu24, który podkreśla znaczenie dynamicznego układu organizacji oraz wzajemnych relacji pomiędzy procesami funkcjonalnymi, jak również interaktywnych zależności pomiędzy organizacją a jej otoczeniem. W tej fazie należy podjąć próbę zdefiniowania wszystkich realnie występujących rozbieżności i problemów, kładąc szczególny nacisk na prawidłowe rozpoznanie ich rzeczywistych źródeł. Trzeba także poszukiwać pojawiających się szans, które mogą być impulsem sprawczym dla nowych pomysłów i rozwiązań. Prowadzona analiza nie może się zawężać do bieżących spraw - trzeba ponadto umiejętnie przewidzieć dalsze konsekwencje działań i potencjalne zagrożenia, jeśli ujawnione dziś problemy, a przede wszystkim ich przyczyny, nie zostaną w porę skutecznie zniwelowane. Wydaje się, że taka rekomendacja jest szczególnie ważna dla praktyki zarządzania, ponieważ jednym z najczęściej popełnianych przez menedżerów błędów jest krótkowzroczne uwzględnianie tylko tego, co jest dziś wyraźnie zauważalne, bez podejmowania prób przewidzenia dalszych negatywnych konsekwencji działań. Po fazie rozpoznania w kolejnym etapie procesu decyzyjnego na bazie uprzednio zdobytych informacji i wygenerowanej wiedzy staramy się sformułować scenariusze i możliwości rozwiązania określonych problemów, przy czym koniecznie musimy wnikliwie rozważyć te uwarunkowania i czynniki tkwiące w otoczeniu, które są niezależne od nas. W praktyce menedżerowie najczęściej koncentrują się na tym, co jest możliwe do wykonania, niesłusznie zakładając, że wszystko zależy głównie od ich własnego nastawienia, wiedzy, chęci i motywacji. Pominięcie lub zmarginalizowanie czynników niezależnych od nas może być poważnym błędem. Dość często fakt, że ktoś nie miał wpływu na te uwarunkowania, staje się nieporadnym wytłumaczeniem nieprzemyślanej i niewłaściwej decyzji. Rozważając możliwe warianty rozwiązań zdiagnozowanego problemu, musimy koniecznie pamiętać, aby nasze myślenie nie zawężało się do pytania, jak osiągnąć - złudne i iluzoryczne - doraźne korzyści, uzyskując w ten sposób pozorne rozwiązanie problemu. Należy wysiłek intelektualny ukierunkowywać na dostrzeganie korzyści w przyszłości. Obserwacja rzeczywistości organizacyjnej i decyzji niektórych menedżerów skłania czasem do refleksji, że dewizą ich postępowania jest potoczne powiedzenie: po nas chociażby potop. Trzeba wyraźnie zaznaczyć, że takie działania należy uznać za przejaw skrajnej nieodpowiedzialności i braku profesjonalizmu. W następnym etapie procesu decyzyjnego niezwykle ważne jest przyjęcie określonych kryteriów i mierników, które umożliwią obiektywną ocenę proponowanych wariantów i dokonanie wyboru najkorzystniejszej metody rozwiązania problemu. Te kryteria i wskaźniki powinny być przede wszystkim adekwatne do rozpatrywanego zagadnienia i charakteru podejmowanej decyzji. Niemniej jednak można wskazać kilka ważnych cech, którymi powinny się wyróżniać. Muszą być: zrozumiałe i jasno zdefiniowane, łatwe do wygenerowania, zobiektywizowane, a ponadto muszą umożliwiać dokonanie precyzyjnego porównania alternatywnych rozwiązań, także dawać szansę na oszacowanie ewentualnych korzyści odniesionych dzięki dokonanemu wyborowi. Trzeba pamiętać, że nie każdy problem (sytuacja decyzyjna) daje się skwantyfikować jedynie za pomocą mierzalnych wskaźników, ponieważ mogą być potrzebne również kryteria jakościowe, których obiektywne zastosowanie jest o wiele trudniejsze. Przyjęte kryteria wyboru powinny być tak sformułowane, aby decydent nie mógł zostać posądzony o stronniczość lub interesowność, ponieważ to nie tylko podważa zaufanie do menedżera i jego wiarygodność, ale również stawia w złym świetle całą organizację, która na podstawie niejasnych przesłanek dokonuje rozstrzygnięć dotyczących np. dysponowania publicznymi środkami finansowymi. Takie sytuacje dotyczą procesów definiowania kryteriów oceny oferentów biorących udział w postępowaniach przetargowych. Warto podkreślić, że kryteria zawarte w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) mogą w istotny sposób ograniczać potencjalną konkurencję, zasadniczo przesądzają o możliwości dokonania wyboru, a w skrajnych przypadkach mogą celowo wykluczać pewne podmioty z postępowania. W organizacjach, których działalność jest opłacana ze środków publicznych, takie procedery są piętnowane, natomiast w prywatnym biznesie, gdzie nie ma obowiązku przeprowadzania otwartych postępowań przetargowych, faworyzowania konkretnych podmiotów w procesie decyzyjnym nie traktuje się często w kategoriach patologicznych zjawisk, lecz jako przejaw wolności wyboru kontrahenta przedsiębiorczości. Ostatnie fazy omawianego procesu odnoszą się do czynności podjęcia decyzji, która musi być zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i podana w stosownej formie. Logiczną konsekwencją jest informowanie o decyzji i nadzór nad jej prawidłową realizacją, kontrola wdrażanych działań, a ponadto ocena jej skutków. W praktyce dość często okazuje się, że podjęcie jednej decyzji będzie się wiązało z koniecznością podjęcia kolejnych - dodatkowych, które pozostają w ścisłym związku z analizowaną sytuacją. W przypadku gdy zaobserwowane rezultaty są odmienne od oczekiwań, należy powtórnie przeanalizować możliwe warianty rozwiązań, a wystąpienie nowych nieprzewidzianych okoliczności musi skłaniać do zredefiniowania sytuacji decyzyjnej. Dodatkowo musimy pamiętać, że wybór został dokonany w konkretnych warunkach, które mogą z czasem ulec zmianie, co zmusza do powtórnego zastanowienia się nad poszukiwaniem nowych rozwiązań, adekwatnie do zaistniałych zmian i przeobrażeń, zarówno w otoczeniu, jak i w samej organizacji. Przyjmując takie podejście, podjęcie danej decyzji postrzegamy jako jedno z wielu współzależnych działań, składających się na całokształt procesów zarządzania organizacją, co pozwala na stałe monitorowanie następstw dokonanego wyboru i w razie potrzeby - niezbędne korekty. Zaprezentowane podejście do procesu decyzyjnego jest wyrazem prawdziwej odpowiedzialności za skutki i konsekwencje podejmowanych przez menedżera działań. Czynniki i uwarunkowania rzutujące na decyzje menedżerskie w praktyce zarządzania W najnowszej literaturze przedmiotu można odnaleźć rozważania mające przybliżyć do rozpoznania kluczowych aspektów podejmowania trafnych decyzji25, niemniej jednak obserwacja i analiza rzeczywistości organizacyjnej skłaniają do zauważenia, że w praktyce zarządzania ważną rolę odrywają również inne czynniki niż te opisywane przez badaczy. Thomas Sowell, akcentując kluczową rolę wiedzy, zaznacza, że przekształcanie pomysłów w wartościową wiedzę stanowi podstawę dla ukierunkowania naszych procesów myślowych w trakcie podejmowania decyzji26. Z kolei John Adair w procesie myślowym zorientowanym na osiągnięcie konkretnego celu wyróżnił trzy podstawowe funkcje: analizę, syntezę i wartościowanie - dodatkowo ważną rolę odgrywają w nim podświadomość i emocje, które oddziałują na racjonalne, analityczne myślenie27. Chris Blake podkreśla, że teoretycy uważają, iż decyzje menedżerskie podejmowane są przy uwzględnieniu logicznych kroków racjonalnego postępowania, a w praktyce znaczna część decyzji powstaje pod wpływem intuicji28 oraz emocji29. Tomasz Szapiro słusznie zauważa, że emocje oddziałują poprzez odwołanie do hierarchii wartości, mając wpływ na modyfikację ocen i szybkość przetwarzania informacji w czasie procesu decyzyjnego, powodują też ocenę tego, co je wywołało30. Działanie pod presją czasu, obawa popełnienia błędu, stres wynikający z ogólnej niepewności w odniesieniu do przewidywanych skutków dokonywanych rozstrzygnięć i wyborów, są uważane za powszechnie występujące czynniki, które dają o sobie znać w procesie decyzyjnym. Wydaje się jednak, iż z punktu widzenia analizowanego problemu badawczego należy zadać ze wszech miar słuszne i celowe pytanie: jakie inne ważne czynniki mają wpływ na rzeczywiste postawy i zachowania menedżerów podczas podejmowania decyzji w praktyce? Podejmując próbę udzielenia odpowiedzi na tak postawione pytanie, posłużono się wnioskami, które sformułowano na podstawie własnych doświadczeń oraz obserwacji konkretnych zdarzeń i procesów występujących w codziennej praktyce zarządzania organizacjami. Na rysunku 3 przedstawiono syntezę najważniejszych spostrzeżeń i przemyśleń. Rysunek 3. Synergiczne oddziaływanie wybranych grup czynników mających duży wpływ na decyzje menedżerskie Źródło: opracowanie własne Przedstawione wybrane czynniki zostały świadomie przyporządkowane do czterech grup, aby możliwie precyzyjnie wskazać dylematy i prawdziwe motywy podejmowanych działań. Do pierwszej kategorii zaliczono samodzielne (autonomiczne) myślenie, oparte na wnikliwej analizie zdobytej cennej wiedzy, doświadczeń oraz pozostałych merytorycznych czynników, które są istotne dla rozpatrywanego zagadnienia. Menedżer powinien oczywiście poznać i wziąć pod uwagę konstruktywne propozycje, argumenty czy też opinie innych osób, jednakże nie jest to równoznaczne z ograniczeniem jego autonomii decyzyjnej, co sprowadzałoby się do bezwarunkowego realizowania wszystkich sugestii i oczekiwań. W praktyce oznacza to, że dokonując ostatecznego wyboru, nie ulega presji i nie poddaje się naciskom określonych grup interesów, lecz kieruje się samodzielnością myślową - dominantą i spoiwem podejmowanych działań jest dbanie korzyści dla całej organizacji. Biorąc pod uwagę powyższe elementy, menedżer przede wszystkim dąży do osiągnięcia wiązki celów organizacji, a miarą profesjonalizmu podejmowanych przez niego działań jest skuteczność w realizacji tych celów oraz branie pełnej odpowiedzialności za swoje czyny. Trzeba jednak pamiętać, że samo osiągnięcie zamierzonego celu nie jest równoznaczne z faktem, że działanie menedżera charakteryzowało się poszanowaniem dla norm etyczno-moralnych, praw pracowników czy też respektowaniem powszechnie rozumianych zasad sprawiedliwości społecznej. Dlatego też w praktyce menedżerowie dość często mają dylemat, czy ich decyzje mają być podejmowane zgodnie z maksymą, iż "cel uświęca środki", a liczy się wyłącznie skuteczność działania, czy też powinny uwzględniać wyznawane przez nich normy i wartości etyczno-moralne. Oczywiście jest to pytanie w pewnym sensie retoryczne, ponieważ odpowiedzi na nie mogą być różne, w zależności od tego, kto dokonuje oceny podjętych przez menedżera decyzji, i z jakiego punktu widzenia są rozpatrywane ewentualne korzyści. Kolejne przesłanki odnoszą się do czynników egzogenicznych, mających związek z oddziaływaniem na postawy i zachowania menedżera ze strony innych podmiotów lub osób. Trzeba przypomnieć, że menedżerem zostaje się w wyniku określonych decyzji podjętych przez konkretne osoby (za wyjątkiem prowadzenia własnej działalności gospodarczej), które z reguły mają swoje oczekiwania wobec menedżera i mogą mu wytyczyć pewne zadania do wykonania. Tak więc każdy menedżer, podejmując swoje decyzje, za które bierze odpowiedzialność, w praktyce może się spotkać z różnego rodzaju sugestiami i podpowiedziami, jak powinien się zachować w danej sytuacji. Należy uznać, że wyodrębnione grupy czynników będą miały różną siłę oddziaływania nie tylko w zależności od organizacji, która będzie poddawana analizie, lecz także od rodzaju podejmowanych przez menedżerów decyzji. Jest naturalne i w pełni zrozumiałe, że np. podejmując decyzję o charakterze strategicznym dla przyszłości organizacji, trzeba uwzględniać zdanie najważniejszych interesariuszy, rady nadzorczej czy też organu założycielskiego. W takich przypadkach siłą rzeczy menedżer musi liczyć się z opinią innych osób i podmiotów - z prawnego punktu widzenia jego decyzja wymaga formalnej zgody, np. stosownej uchwały rady nadzorczej czy uchwały rady miejskiej. Kontrowersje mogą jednakże powstawać wówczas, gdy sugestie bądź oczekiwania określonych grup interesariuszy nie będą miały związku z ogólnie pojętym interesem całej organizacji i realizacją jej celów, lecz będą służyć wyłącznie zapewnieniu wymiernych korzyści wąskiemu gronu beneficjentów. Ciekawym zagadnieniem, które można potraktować jako punkt wyjścia do dalszych dociekań i badań, będzie próba zdiagnozowania kolejnych zależności, które przesądzają o tym, że dana grupa bądź grupy czynników mają dominującą pozycję jeżeli chodzi o wpływ na podejmowane przez menedżerów decyzje. Można sądzić, że wszystkie podejmowane decyzje w pewnym stopniu są bezpośrednio zależne od poziomu wiedzy, posiadanego doświadczenia, kompetencji menedżera oraz przyjmowanych przez niego wzorców zachowań i wyznawanych wartości, którymi kieruje się w codziennej pracy. Nie budzi jednakże wątpliwości stwierdzenie, że dokonywane przez menedżera wybory będą dodatkowo zależne od takich czynników jak: struktura właścicielska, władza w organizacji, jej forma prawno-organizacyjna, rozpiętość i typ struktury organizacyjnej, powiązania z grupami najważniejszych interesariuszy (zwłaszcza udziałowców, akcjonariuszy), wiązka celów organizacji, charakter i rodzaj prowadzonej działalności, konkurencja i uwarunkowania charakterystyczne dla danej branży, osiągnięta pozycja na rynku, czy wreszcie wartości i normy kulturowe, a także sposób doboru kadry kierowniczej. Bariery w podejmowaniu trafnych i właściwych decyzji Zastanawiając się nad przyczynami niepowodzeń w procesie podejmowania decyzji, można oczywiście w każdej konkretnej sytuacji wskazywać wiele czynników, które leżą u podstaw błędnego rozumowania, jak również dokonanego wyboru. Maria Romanowska, analizując bariery utrudniające podejmowanie racjonalnych decyzji, zwraca uwagę na trzy najważniejsze ich typy: bariery kompetencyjne, bariery organizacyjne, bariery informacyjne31. Wydaje się, że kolejne istotne uwarunkowania mające związek z wymienionymi czynnikami będą dotyczyły presji czasu, obowiązujących przepisów prawnych, ograniczoności środków finansowych, dostępnych zasobów (materialnych i niematerialnych), a także niepewności i ryzyka. Warto przypomnieć, że podejmowane decyzje muszą być zgodne z obowiązującym prawem, a to w wielu przypadkach może uniemożliwiać ich szybkie podjęcie. Przykładem może być decyzja dotycząca wyboru wykonawcy przedsięwzięcia projektowego, która ze względu na wartość przedmiotu zamówienia musi być podjęta zgodnie z Prawem zamówień publicznych32, albo decyzja o zatrudnieniu nowego pracownika na eksponowanym urzędniczym kierowniczym stanowisku w administracji rządowej lub samorządowej, gdzie wymagane jest spełnienie określonych stosownymi ustawami procedur formalno-prawnych33. Równie często barierą, która może znacząco zawęzić możliwości decyzyjne, jest ograniczenie środków finansowych i możliwości zasobowych. W praktyce każda z podejmowanych przez menedżerów decyzji jest ograniczona pewnymi naturalnymi barierami, które mogą istotnie zmniejszać swobodę dokonywania wyboru. Dość często poważną barierą występującą w praktyce jest uzależnienie realizacji decyzji od innych formalnych decyzji administracyjnych podejmowanych przez właściwe organy władzy publicznej bądź zależność trafności dokonanego przez nas wyboru od przychylności instytucji finansowych, które wstępnie wyraziły zainteresowanie naszą propozycją, ale zawsze mogą się wycofać z wcześniejszych ustaleń. Problem ten może się pojawiać w przypadku podpisanych umów i kontraktów, które - jak pokazują przykłady z praktyki - nie zawsze są dotrzymywane, a czasami nawet trudno jest wyegzekwować karę za niezrealizowanie warunków umowy. Peter F. Drucker uważa, że istotną rolę w procesie podejmowania decyzji odgrywa właściwe zdefiniowanie tzw. warunków brzegowych, które będą precyzyjnie określały, jakie procedury prawne muszą być przestrzegane, oraz wskazywały dostępne (niezbędne) środki, zasoby i czas realizacji danego przedsięwzięcia. Zarządzający muszą wiedzieć, co wiąże się z podjęciem danej decyzji, a także dokładnie wyznaczyć konieczne kryteria i zasady, które należy uwzględnić. Podstawowym warunkiem podjęcia właściwej decyzji jest prawidłowa i szczegółowa analiza problemu decyzyjnego oraz wszystkich jego aspektów. Oznacza to, że szybkość podejmowania decyzji ma istotne znaczenie, ale nie zawsze jest najważniejsza. Uważa się, że decyzja, która nie spełnia warunków brzegowych, jest gorsza niż taka, która jest oparta na błędnej definicji problemu34. Ponadto myślenie w kategoriach warunków brzegowych pozwala się zorientować, kiedy należy zrezygnować z niemożliwych w danych warunkach wariantów działania35. W przypadku wielu decyzji dokonywanie wyboru może być określone jako działanie w warunkach niepewności w tym sensie, że na wynik podjętej decyzji będą również wywierały wpływ czynniki i uwarunkowania, które pozostają niezależne od decydenta, a tym samym są trudne do przewidzenia. Ta niepewność najczęściej wiąże się z faktem, że nie wszystkie rezultaty, następstwa w bliższej lub dalszej przyszłości czy też konsekwencje podejmowanych decyzji dają się jednoznacznie określić. Warto zauważyć, że w momencie podejmowania decyzji opieramy się na pewnej wiedzy dotyczącej świata zewnętrznego, na bazie której staramy się przewidzieć, jaką korzyść przyniesie nam ten lub inny wybór. Niepewność związana z możliwością wystąpienia nieoczekiwanych okoliczności, nieprzewidzianych zdarzeń, a także zmian, które mogą nastąpić w świecie zewnętrznym, będzie oznaczała, że nie zawsze można jednoznacznie określić i trafnie przewidzieć, czy planowana decyzja przyniesie z góry oczekiwane wyniki i korzyści36. Podobnie można rozpatrywać zasadność i słuszność podjętej decyzji w kontekście zaistniałych skutków i efektów, które są jej pochodną, zgodnie z myślą wyrażoną przez Tadeusza Pszczołowskiego, że każde działanie niemal zawsze daje się usprawnić, tzn. wykonać pod jakimś względem lepiej i to tym lepiej, im bardziej jest złożone37. Innymi ważnymi czynnikami mogącymi ograniczać racjonalność i trafność wyborów są zjawiska pojawiające się np. w przypadku podejmowania decyzji przez organy kolegialne - gdzie merytoryczne argumenty i słuszne założenia nie zawsze mają rozstrzygające znaczenie. Dzieje się tak przede wszystkim dlatego, że z racji podejmowania decyzji większością głosów przez grupę osób całkowicie rozmywa się odpowiedzialność - inaczej niż w przypadku, gdy możemy łatwo i precyzyjne wskazać jedną konkretną osobę, która bierze na siebie ciężar odpowiedzialności za podjęte działania. Po drugie, w niektórych gremiach kolegialnych mogą zdarzać się przypadki, że siła merytorycznych argumentów zostaje zwyciężona siłą liczby oddanych głosów. Takie jest jednak prawo demokracji i należy szanować podejmowane w ten sposób decyzje. Oznacza to jednak, że nie w każdym przypadku, gdy decyzje zarządcze podejmowane są przez organy kolegialne (o których składzie przesądzili w demokratycznych procedurach wyborcy), osoby w nich zasiadające będą skłonne do podejmowania wyborów i działań stanowiących wynik racjonalnego i przemyślanego rozumowania. W żadnym razie nie oznacza to, że decyzje podejmowane autokratycznie przez jedną osobę są wolne od takich zagrożeń, jednakże w przypadku decyzji grupowych, poszczególne osoby nie są rozliczane z konsekwencji swojego działania - z reguły pozostają anonimowe, a także nie ponoszą takiej odpowiedzialności, jak jednostka firmująca podjęte decyzje własnym imieniem i nazwiskiem. Podsumowanie Teorie zarządzania, rozumiane jako zbiór systemowo powiązanych koncepcji i metod, mają służyć uczeniu się logicznego, racjonalnego i kreatywnego podejścia do rozwiązywania problemów w organizacji. Od zarządzających oczekuje się, aby działali w sposób sprawny, co najczęściej utożsamia się z podejmowaniem takich decyzji, które skutecznie prowadzą do realizacji zamierzonego celu38. Ważne jest, aby w tym procesie menedżerowie brali pod uwagę nie tylko racjonalność i korzystność dokonywanych wyborów z punktu widzenia kryteriów ekonomicznych, ale również kierowali się swoistym kodem zasad i powinności, uwzględniającym także społeczny i etyczno-moralny kontekst podejmowanych decyzji. Najważniejszym celem opracowania było przedstawienie modelu podejmowania racjonalnych decyzji na tle zdiagnozowanych grup czynników, które w istotnym stopniu przesądzają o rzeczywistych postawach i zachowaniach menedżerów, skłaniając ich do dokonywania takich a nie innych wyborów. Zaprezentowane rozważania nie tylko pozwalają lepiej zrozumieć wielowymiarową analizę uwarunkowań decyzyjnych, ale przede wszystkim dokładnie wyjaśniają rzeczywiste przesłanki decyzyjne, jakie występują w praktyce zarządzania organizacjami. Ta wiedza ma istotne znaczenie dla dokonywania ocen skutków decyzji menedżerskich - ocen, które zawsze będą cechowały się pewną dozą subiektywizmu, w zależności od tego, kto i z jakiej perspektywy ich dokonuje. Rzeczywistość organizacyjna jest bardziej złożona i skomplikowana niż niektóre teorie naukowe, w szczególności propagowane w tzw. poradnikach dla biznesu39. Iluzoryczne i nie do końca trafne jest założenie, że wszystko zależy od naszego nastawienia, wiedzy, doświadczenia, posiadanych kompetencji i motywacji do działania. Stwierdzenie Roberta Dawsona, że nic nie wpływa na nasze życie bardziej niż umiejętność dokonywania właściwych wyborów40, jest trywialne, ponieważ opiera się na niesłusznym przeświadczeniu, że wszystko, co postanowimy, jest możliwe do realizacji, bo jest zależne wyłącznie od nas. Co więcej, w ogóle nie uwzględnia oczywistego faktu, że tak naprawdę o naszych losach w głównej mierze przesądzają właśnie decyzje podejmowane przez inne osoby. Dokładnie przez analogię można te rozważania odnieść do decyzji w zarządzaniu organizacją, które nie zawsze są tylko i wyłącznie pochodną autonomicznego, logicznego oraz racjonalnego, analitycznego rozumowania opartego na zdobytej wiedzy, doświadczeniu, lecz podejmowane są także pod wpływem innych egzogenicznych czynników. Na koniec należy zaznaczyć, że nigdy nie udaje się wyeliminować wszystkich barier i zagrożeń lub ewentualnego ryzyka popełnienia błędów w procesie decydowania, można jedynie ograniczyć prawdopodobieństwo podjęcia decyzji niewłaściwych. Ważne jest, aby menedżerowie potrafili i chcieli wyciągać wnioski z doświadczeń innych osób, jak również starali się rozpoznać i zrozumieć źródła własnych błędnych wyborów i nie popełniali drugi raz tych samych pomyłek, szczególnie w przypadku podejmowania takich decyzji, których skutki oraz negatywne następstwa mają fundamentalne znaczenie dla rozwoju organizacji i jej przyszłości. Bibliografia R. Ackoff, Decyzje optymalne w badaniach stosowanych, PWN, Warszawa 1969. J. Adair, John Adair's 100 greatest ideas for smart decision making, Capstone Publishing Ltd., Chichester 2011. M. Bielski, Organizacje. Istota, struktury, procesy, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1997. C. Blake, The art of decision. How to manage in an uncertain word, Pearson Education Inc., FT Press, New Jersey 2010. K. Bolesta-Kukułka, Świat organizacji, [w:] Koźmiński, W. Piotrowski (red.), Zarządzanie. Teoria i praktyka, PWN, Warszawa 1996. R. Dawson, Sekrety podejmowania trafnych decyzji, MT Biznes, Warszawa 2008. Davenport, Make better decisions, [w:] tegoż, Making Smart Decisions, Harvard Business School Publishing Corporation, 2011. Drucker, Podejmowanie skutecznych decyzji, [w:] tegoż, Podejmowanie decyzji, One Press, Helion, Gliwice 2005. W. Gasparski (red.), Biznes, etyka, odpowiedzialność, PWN, Warszawa 2012. Griffin, Podstawy zarządzania organizacjami, PWN, Warszawa 1998. Gunther, The truth about your emotions when making decisions, Pearson Education Inc., FT Press, New Jersey 2011. Gunther, The truth about making smart decisions, Pearson Education Inc., FT Press, New Jersey 2008. B. Kaczmarek, C. Sikorski, Podstawy zarządzania. Zachowania organizacyjne, Wydawnictwo Absolwent, Łódź 1999. J. Kisielnicki, Zarządzanie. Jak zarządzać i być zarządzanym, PWE, Warszawa 2008. W. Kieżun, Sprawne zarządzanie organizacją, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa 1997. G. Morse, Decyzje a przeczucia, [w:] tegoż, Podejmowanie właściwych decyzji, One Press, Helion, Gliwice 2008. B. Nogalski, Etyczne dylematy rozwoju polskiego biznesu okresu transformacji systemowej, "Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu w Gdyni" 2000, nr 3. J. Penc, Decyzje w zarządzaniu, Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu, Kraków 1996. M. Romanowska, Podejmowanie decyzji w organizacji, [w:] M. Strużycki (red.), Podstawy zarządzania, Szkoła Gówna Handlowa w Warszawie, Warszawa 2008. M. Romanowska, M. Trocki (red.), Podejście procesowe w zarządzaniu, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa 2004. Rowe (red.), Podejmowanie decyzji. 5 kroków do najlepszych wyników, MT Biznes, Warszawa 2011. T. Pszczołowski, Dylematy sprawnego działania, Wiedza Powszechna, Warszawa 1982. W. Sadowski, Decyzje i prognozy, PWE, Warszawa 1997. T. Sowell, Knowledge and decisions, Basic Books Inc., Nowy Jork 1996. T. Szapiro, Co decyduje o decyzji, PWN, Warszawa 1993. Schermerhorn, Zarządzanie. Kluczowe koncepcje, PWE, Warszawa 2008. J. Targalski, Podejmowanie decyzji, [w:] A. Stabryła, J. Trzcieniecki (red.), Organizacja i zarządzanie. Zarys problematyki, PWN, Warszawa 1986. P. Wachowiak, Profesjonalny menedżer. Umiejętność pełnienia ról kierowniczych, Difin, Warszawa 2001. Netografia Internetowy System Aktów Prawnych, Raport Podniesienie jakości procesów decyzyjnych w administracji rządowej poprzez wykorzystanie potencjału środowisk naukowych i eksperckich, KPRM, Warszawa 2011, Opis stanowiska pracy to dokument, w którym znajdują się istotne informacje, zarówno dla pracownika, jak i dla przedsiębiorstwa. Jest to opis obowiązków, które wykonuje pracownik na danym stanowisku. Nowo zatrudniona osoba powinna dostać możliwość zapoznania się z tym dokumentem. Co na pewno powinno się znajdować w takim opisie? Po co się go sporządza? Na te i inne pytania uzyskasz odpowiedzi w niniejszym artykule. Obowiązki pracodawcy względem pracownika - Kodeks pracy Zgodnie z art. 94. Kodeksu pracy pracodawca jest zobowiązany do tego, by określić zakres obowiązków oraz zaznajomić z nim nowo zatrudnionego pracownika, a także zapoznać go z tym, w jaki sposób wykonuje się pracę na danym stanowisku oraz jakie uprawnienia mu przysługują. Podpisanie zakresu czynności zgodnego z umową o pracę - obowiązek pracownika Sąd Najwyższy opowiedział się za pisemną formą zakresu obowiązków dla pracowników. Wyrok z 3 kwietnia 1997 r. (I PKN 77/97) przedstawia, że zakres czynności, który jest zgodny z umową o pracę, powinien zostać przyjęty i podpisany przez pracownika. W momencie, gdy pracownik odmawia przyjęcia i podpisania zakresu czynności ustalonego zgodnie z umową o pracę, może stać się to uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia tej umowy. Po co tworzy się opis stanowiska pracy? Dzięki stworzeniu takiego dokumentu, każdy pracownik zatrudniony w firmie będzie mógł się z nim zapoznać w celu uświadomienia sobie, jaki jest jego zakres obowiązków. Dzięki temu kadra kierownicza oszczędza czas na wyjaśnianie, na czym dokładnie ma polegać jego praca. Oczywiście nie oznacza to, że przełożeni powinni w ogóle zrezygnować z rozmowy z nowym pracownikiem. Ponadto dokument ten jest przydatny przy przeprowadzaniu rekrutacji, ponieważ redagując ogłoszenie o pracę, często wypunktowujemy zakres obowiązków na danym stanowisku pracy oraz opisujemy wymagania względem nowego pracownika. Elementy podane poniżej są przydatne do opracowania opisu stanowiska pracy: nazwa stanowiska pracy cel utworzenia stanowiska pracy umiejscowienie stanowiska w strukturze firmy opis zakresu obowiązków i zadań do wykonania warunki pracy (gdzie, w jakich godzinach, z jakimi narzędziami) nakreślenie, za co pracownik ponosi odpowiedzialność przedstawienie zagrożeń wynikających z pracy na tym stanowisku przedstawienie przywilejów wynikających z pracy na tym stanowisku opis wymagań względem pracownika wymagane wykształcenie wymagana wiedza i umiejętności preferowane cechy osobowości sposób wynagradzania pracownika. Jakie korzyści czerpie pracodawca i pracownik z opisu stanowiska pracy? Najważniejsze rzeczy spisane w dokumencie zmniejszają nakład podwójnej pracy ze strony przełożonego. Pracownik, otrzymując poprawnie sporządzony dokument, ma czas spokojnie się z nim zapoznać. Dzięki określeniu celów dla każdego stanowiska, jest on lepiej zorganizowany i ma wyższy poziom samokontroli. Każdy wie, jakie jest jego położenie względem innych osób pracujących w firmie. Dzięki poprawnemu przygotowaniu opisu stanowiska pracy łatwiej nam budować strukturę organizacyjną. Taki opis pokazuje również, jak dane stanowisko wiąże się z innymi w firmie. Jest on przydatny przy ocenie pracowniczej. Dzięki niemu można budować ścieżki karier, planować awanse, rozwój pracowników oraz poznać potrzeby szkoleniowe podwładnych. Ułatwia to też przeprowadzanie procesu rekrutacyjnego oraz pozwala zaoszczędzić cenny czas na wprowadzanie pracownika na dane stanowisko pracy. Opis stanowiska pracy - jakie błędy są popełniane? Tworząc opisy stanowisk pracy, ludzie popełniają wiele błędów. Dzięki zaznajomieniu się z ich listą, będziesz bardziej świadomy i wyczulony, co pomoże ci unikać tych pomyłek: nieumieszczenie zakresu działalności i odpowiedzialności pracownika niejasne sformułowania zadań do wykonania błędne dostosowanie zadań do możliwości pracownika (fizyczne, wiedza, umiejętności) za duża liczba zadań do wykonania te same zadania na różnych stanowiskach (niedostosowanie) brak celów i założeń chaos w rozdzieleniu zadań w zespole zbyt szczegółowe wypunktowanie zadań na danym stanowisku - może niszczyć kreatywność, inicjatywę i poczucie swobody w działaniu niewyposażenie stanowiska pracy w potrzebne narzędzia. Jak wynika z powyższego artykułu, warto w swojej firmie stworzyć opis stanowiska pracy. Mimo że jest to proces dość czasochłonny, korzyści wynikające z opracowania takiego dokumentu są wysokie. Jest to cenny materiał zarówno dla firmy, jak i pracowników. Dlatego nie warto z niego rezygnować. Ludzkość czeka na wynalezienie błyskawicznej suszarki do włosów. Trudno zrozumieć, dlaczego do dziś nie udało się przyspieszyć procesu suszenia włosów po kąpieli. Te kilka zaoszczędzonych minut o poranku pozwoliłoby wielu osobom zdążyć na czas do pracy. Tymczasem współczesne suszarki pracują może ciszej niż stare i są od nich mniej energochłonne, lecz suszenie wciąż trwa tak samo długo. Czy nie dałoby się zaprojektować suszarki pracującej szybko jak kuchenka mikrofalowa, lecz nie niszczącej włosów? Myślę, że w przyszłości uda się wynaleźć taką suszarkę, ale narazie musimy uzbroić się w czeka na wynalezienie żarówki, którra się nie przepala. To prawda, że współczesne żarówki są oszczędne i palą się dłużej niż kiedyś, jednak w końcu się przepalają. Jak pokazuje praktyka, dzieje się tak akurat w chwili, gdy w domu nie ma żadnej zapasowej, jest noc, święta, a wszystkie sklepy już Też miałam to zadane, na poniedziałek, ten co będzie. I właśnie to napisałam. Możesz z tego skorzystać xD To o suszarce. Rozmowa kwalifikacyjnaRozmowa kwalifikacyjna pytania i odpowiedziAutor: Zespół redakcyjny Indeed29 kwietnia 2022125 typowych pytań i odpowiedzi z rozmów kwalifikacyjnych (ze wskazówkami)Przygotowując się do rozmowy kwalifikacyjnej, zastanawiasz się, jakie pytania zada Ci pracodawca. Nigdy dokładnie nie wiadomo, jakie tematy będą omawiane, ale jest kilka typów popularnych pytań, których można się spodziewać. Dlatego przygotuj się do osoba przeprowadzająca rozmowę kwalifikacyjną jest inna, więc zadawane przez nią pytania też mogą różnić się od podanych. W tym artykule zawarliśmy niektóre spośród najczęściej zadawanych pytań z rozmów kwalifikacyjnych. Podaliśmy wskazówki, czego oczekują osoby przeprowadzające te rozmowy, a także przykładowe artykuł: Jak zrobić dobre wrażenie na rozmowie o pracęTypowe pytania z rozmów kwalifikacyjnych i odpowiedzi na nie1. Proszę opowiedzieć o osoby przeprowadzające rozmowę kwalifikacyjną prawdopodobnie zaczną od pytania o Ciebie oraz Twoje wykształcenie i doświadczenie, aby lepiej Cię poznać. Na początek opisz aktualnie zajmowane stanowisko lub wykonywane czynności, a następnie omów najistotniejsze aspekty swojego wykształcenia i doświadczenia, które czynią Cię najlepszym kandydatem na dane „obecnie pracuję jako asystentka trzech spośród pięciu członków zarządu, w tym dyrektora generalnego. Po 12 latach pracy w tym charakterze rozwinęłam umiejętność przewidywania przeszkód i tworzenia efektywnych planów alternatywnych. Za moją największą zaletę wszyscy członkowie kierownictwa uważają samodzielność, która pozwala im skupić się na potrzebach że szukają Państwo kogoś, kto rozumie niuanse organizowania wypełnionego obowiązkami dnia pracy dyrektora generalnego i potrafi aktywnie rozwiązywać problemy. Jako osoba skrupulatna i pełna zapału do organizowania staram się, by każdy dzień był przejrzyście zaplanowany, a każdy plan jasno zakomunikowany”.2. Proszę siebie gdy osoba przeprowadzająca rozmowę kwalifikacyjną prosi, aby opowiedzieć o sobie, chce się dowiedzieć, jak Twoje cechy mają się do umiejętności, które jej zdaniem są niezbędne na danym stanowisku. Jeśli to możliwe, przedstaw wymierne rezultaty, by pokazać, jak wykorzystujesz swoje cechy do osiągania „powiedziałbym, że jako pracownik ochrony jestem czujny, aktywny i zaangażowany w zapewnienie bezpiecznego i uporządkowanego środowiska. W ostatniej ocenie reakcji na incydenty otrzymałem 99% średniej dla zespołu, przy około 97% w okresie ostatnich trzech lat. Lubię skrupulatność i dokumentuję wszystkie zdarzenia. Poza tym cały czas się uczę, wyszukując zawsze najnowsze urządzenia i techniki patrolowania budynków. Często zgłaszam zarządowi sugestie dotyczące poprawek i zmian w dziedzinie bezpieczeństwa, ponieważ wnoszenie istotnego wkładu mnie motywuje”.3. Co czyni Pana(-ią) osobą wyjątkową?Wskazówka: pracodawcy często zadają to pytanie, aby ustalić, czy jesteś osobą o kwalifikacjach wyższych niż inni kandydaci, z którymi rozmawiają. Odpowiadając, skup się na tym, co pracodawca by zyskał, zatrudniając akurat Ciebie. Ponieważ nie znasz pozostałych kandydatów, trudno będzie Ci odnieść się do nich w swojej odpowiedzi. Wyjaśnienie, co w Twoim wykształceniu i doświadczeniu czyni Cię osobą odpowiednią na dane stanowisko, pozwoli pracodawcom zrozumieć, dlaczego potrzebują właśnie Twoich cech i „wyróżnia mnie czteroletnie doświadczenie w handlu detalicznym. Znam oczekiwania klientów, ponieważ bezpośrednio odpowiadam na ich pytania, opinie i skargi. Dzięki temu bezpośredniemu kontaktowi z nimi wiem, jak zapewnić wysoki poziom obsługi klienta”.4. Dlaczego chce Pan(i) tu pracować?Wskazówka: osoby przeprowadzające rozmowy kwalifikacyjne często zadają to pytanie, aby ustalić, czy kandydat przygotował się, zbierając informacje o firmie, a także zrozumieć, dlaczego uważa się za odpowiednią osobę. Aby najlepiej przygotować się do odpowiedzi na to pytanie, poświęć w domu trochę czasu na zapoznanie się z produktami, usługami, misjami i kulturą danego miejsca pracy. W odpowiedzi wspomnij o tych aspektach firmy, które Ci się podobają i współgrają z Twoimi celami zawodowymi. Wyjaśnij, dlaczego właśnie tego szukasz u „przemawia do mnie misja firmy polegająca na pomaganiu absolwentom w spłacie pożyczki zaciągniętej na studia. Byłem w tej sytuacji i bardzo chciałbym pracować w firmie, która robi coś istotnego. Zawsze szukałem pracy w przedsiębiorstwie oferującym pozytywne środowisko pracy i wyznającym wartości zgodne z moimi. Ta firma jest na szczycie mojej listy”.5. Jakie aspekty pracy na tym stanowisku Pana(-ią) interesują?Wskazówka: podobnie jak w przypadku poprzedniego pytania, także i to specjaliści ds. zatrudnienia często zadają po to, by zyskać pewność, że rozumiesz specyfikę danego stanowiska. Umożliwiają Ci również podkreślenie swoich istotnych cech. Oprócz dokładnego przeczytania opisu stanowiska warto porównać wymagania na tym stanowisku z własnymi umiejętnościami i doświadczeniem. Wybierz kilka obszarów, które szczególnie lubisz lub w których się wyróżniasz i skup się na nich w swojej „zmienianie w istotny sposób życia pacjentów oraz ich rodzin motywuje mnie do dążenia do doskonałości we wszystkim, co robię. Z niecierpliwością czekam na ich reakcję, gdy uzyskujemy pozytywny efekt, który odmieni ich życie na zawsze. Jak w przypadku rodziny chłopca, którego leczyliśmy w ubiegłym roku — jako ośmiolatek gwałtownie przybrał na wadze i wystąpiły u niego oznaki depresji. Jego rodzice opisali go jako zwykle radosne dziecko, ale wtedy wydawał się zrezygnowany i niezainteresowany swoimi zwykłymi zajęciami. W końcu ustaliliśmy, że to niedoczynność tarczycy, którą oczywiście można kontrolować lekami. Chłopiec dobrze reaguje na leczenie i znów odzyskał radość życia. Dlatego zostałam pielęgniarką i staram się o pracę na pediatrii”.6. Co Pana(-ią) motywuje?Wskazówka: pracodawcy często zadają to pytanie, aby ocenić poziom samoświadomości kandydata i upewnić się, że praca na tym stanowisku będzie dla niego motywująca. Postaraj się, by odpowiedź była jak najbardziej konkretna, powiąż ją ze stanowiskiem i podaj prawdziwe „prawdziwa odmiana życia moich pacjentów oraz ich rodzin motywuje mnie do dążenia do doskonałości we wszystkim, co robię. Z niecierpliwością czekam na ich reakcję, gdy uzyskujemy pozytywny efekt, który odmieni ich życie na zawsze. Dlatego zostałam pielęgniarką i staram się o pracę na pediatrii”.7. Czym się Pan(i) pasjonuje?Wskazówka: podobnie jak w przypadku poprzedniego pytania o motywację pracodawcy mogą zapytać, czym się pasjonujesz, aby lepiej zrozumieć, co motywuje Cię do działania oraz na czym najbardziej Ci zależy. Może im to ułatwić ustalenie, czy nadajesz się na dane stanowisko oraz czy jest ono zgodne z Twoimi bardziej dalekosiężnymi celami. Udzielając odpowiedzi, wybierz coś, co naprawdę jest Twoją pasją, wyjaśnij, skąd się ona wzięła, pokaż na przykładach, jak ją rozwijasz oraz wskaż jej odniesienie do „jako doświadczona i zorientowana na usługi profesjonalistka po ponad 10 latach pracy w salonach piękności najlepiej czuję się, tworząc przyjazne miejsce dla wszystkich klientek i świadcząc usługi kosmetyczne najwyższej jakości. Specjalistyczne szkolenia i wysokie umiejętności interpersonalne pomogły mi osiągnąć mistrzostwo w rozwijaniu relacji trwałych i opartych na zaufaniu, które pomagają budować bazę lojalnych klientek. Niektóre z nich są ze mną od początku, czyli już od ponad dziesięciu lat. Te relacje sprawiają, że uwielbiam codziennie chodzić do pracy”.8. Dlaczego odchodzi Pan(i) z obecnej pracy?Wskazówka: powodów odejścia z pracy może być wiele. Przygotuj przemyślaną odpowiedź, która przekona rozmówcę, że Twoja zmiana pracy nie jest chwilowym kaprysem. Zamiast koncentrować się na negatywnych aspektach obecnej lub poprzedniej posady, skup się na przyszłości i tym, co masz nadzieję zyskać na nowym „szukam okazji, która pozwoli mi budować bliższe, trwałe relacje z klientami. W obecnej pracy cykl sprzedaży jest tak krótki, że nie poświęcam tyle czasu na budowanie dobrych stosunków z klientami, ile bym chciała. Budowanie relacji jest jednym z powodów, dla których wybrałam karierę w sprzedaży i bardzo chciałabym pracować w firmie, w której jest ono głównym priorytetem”.9. „Jakie są Pana(-i) najsilniejsze strony?”Wskazówka: to pytanie otwiera możliwość rozmowy zarówno o Twoich umiejętnościach technicznych, jak i miękkich. Odpowiadając, podziel się swoimi przymiotami i cechami osobistymi, a następnie odnieś je do stanowiska, na które „mam wrodzony talent do rozwiązywania problemów. Uważam, że warto się zagłębić, by stawić czoło wyzwaniom — to jak rozwiązywanie zagadki. Zawsze w tym brylowałem i po prostu to lubię. Przy opracowywaniu produktu w dużej mierze chodzi o znajdowanie innowacyjnych rozwiązań trudnych problemów. Właśnie to na początku skłoniło mnie do obrania takiej ścieżki kariery”.Zobacz więcej: Pytanie z rozmów kwalifikacyjnych: „jakie są pana(-i) mocne i słabe strony?”10. „Jakie są Pana(-i) najważniejsze słabe strony?”Wskazówka: skoro masz się skupiać na swoich osiągnięciach, omawianie słabych stron może wydać się kłopotliwe. Jeśli jednak podzielisz się swoimi słabościami w odpowiedni sposób, pokażesz, że masz samoświadomość i chcesz wciąż doskonalić się w swojej pracy. Te cechy są niezwykle cenione przez wielu pracodawców. Pamiętaj, by zacząć od słabej strony, a potem omówić środki podjęte w celu poprawy. W ten sposób zakończysz odpowiedź pozytywnym „swego czasu zauważyłem, że przez entuzjastyczne podejście do pracy często mówiłem „tak”, zamiast odmawiać. W pewnym momencie byłem tak przytłoczony pracą i zabierałem się za tak wiele projektów, że musiałem pracować wieczorami i w weekendy. Było to stresujące i obniżało jakość mojej pracy. Zdałem sobie sprawę, że to przynosi efekt przeciwny do zamierzonego, więc zacząłem korzystać z narzędzi do zarządzania obciążeniem pracą, by lepiej określać oczekiwania wobec siebie i współpracowników”.11. Jakie są Pana(-i) cele na przyszłość?Wskazówka: specjaliści ds. zatrudnienia często pytają o przyszłe cele, by ustalić, czy zamierzasz pozostać w firmie na długo. To pytanie służy również do oceny Twoich ambicji, oczekiwań co do przyszłej kariery oraz umiejętności planowania. Aby poradzić sobie z odpowiedzią na nie, najlepiej oceń obecny przebieg swojej kariery oraz wskaż, jak praca na tym stanowisku pomoże Ci osiągnąć Twoje ostateczne „przez kilka następnych lat chcę nadal rozwijać swoje umiejętności marketingowe. Jednym z powodów, dla których interesuje mnie praca w szybko rozwijającym się start-upie, jest możliwość sprawowania wielu funkcji i współpracy z wieloma różnymi działami. Myślę, że to doświadczenie pomoże mi w osiągnięciu ostatecznego celu, którym jest kierowanie działem marketingu”.12. Gdzie widzi się Pan(i) za pięć lat?Wskazówka: zrozumienie tego, jak wyobrażasz sobie swoje życie w przyszłości, może pomóc pracodawcom ustalić, czy stanowisko i firma są zgodne z Twoimi celami dotyczącymi rozwoju osobistego. W odpowiedzi ogólnie opisz umiejętności, które chcesz rozwijać i stanowiska, które chcesz zajmować. Określ także, co chcesz „za pięć lat chcę być branżowym ekspertem w swojej dziedzinie, umieć szkolić i wspierać zarówno studentów, jak i początkujących projektantów. Chcę też zdobyć wiedzę specjalistyczną w zakresie komfortu obsługi, aby być gruntownie wykształconym współpracownikiem zespołów projektowych i marketingowych w dużych projektach, wnoszącym nową wartość zarówno dla firmy, jak i społeczności globalnej”.13. Czy może mi Pan(i) opowiedzieć o jakiejś trudnej sytuacji w pracy i jak sobie Pan(i) z nią poradził(a)?Wskazówka:** to pytanie jest często wykorzystywane w celu oceny zdolności kandydata do radzenia sobie z presją i rozwiązywania problemów. Pamiętaj, że historie bardziej zapadają w pamięć niż fakty i liczby, więc postaraj się „pokazywać” zamiast „opowiadać”. To też doskonała okazja, by pokazać swoją ludzką stronę i chęć aktywnego dawania z siebie więcej, niż oczekują „był pierwszy dzień dwutygodniowego urlopu mojej szefowej. Najlepszy klient naszej agencji zagroził, że odejdzie, ponieważ uznał, że nie otrzymuje obiecanej mu spersonalizowanej obsługi. Poświęciłem swoją godzinną przerwę na lunch, by z nim porozmawiać przez telefon i rozwiać jego obawy. Przedyskutowaliśmy nawet pomysły na jego kolejną kampanię. Był tak wdzięczny za poświęconą mu osobistą uwagę, że podpisał kolejny sześciomiesięczny kontrakt, jeszcze zanim moja szefowa wróciła z wycieczki”.14. Jakich widełek płacowych Pan(i) oczekuje?Wskazówka: osoby przeprowadzające rozmowę kwalifikacyjną zadają to pytanie, aby upewnić się, że oczekiwane przez Ciebie wynagrodzenie mieści się w kwocie przeznaczonej dla danego stanowiska. Jeśli podasz widełki płacowe znacząco niższe lub wyższe od wartości rynkowej stanowiska, może to zostać odebrane, że nie znasz swojej wartości. Zbierz informacje o typowym zakresie wynagrodzeń dla danego stanowiska na stronie Wynagrodzenia Indeed i skłaniaj się raczej ku górnej granicy. Pamiętaj, by wspomnieć specjaliście ds. zatrudnienia o swojej elastyczności w tym „oczekuję wynagrodzenia w przedziale od XX XXX do XX XXX PLN, czyli średniego dla kandydata z moim doświadczeniem w tym mieście. Jednak możemy negocjować”.15. Dlaczego warto Pana(-nią) zatrudnić?Wskazówka: choć to pytanie może zabrzmieć jak próba onieśmielenia, osoby przeprowadzające rozmowy kwalifikacyjne zwykle poruszają tę kwestię, by dać kolejną okazję do wyjaśnienia, dlaczego jesteś najlepszym kandydatem. Odpowiedź powinna uwzględniać Twoje umiejętności i doświadczenie oraz wyjaśniać, dlaczego pasujesz do kultury „w toku mojej kariery coraz bardziej zaczął pasjonować mnie rozwój aplikacji. Misja firmy pokrywa się z wartościami, którymi się kieruję, a tych parę chwil spędzonych już przez mnie w biurze pozwala mi stwierdzić, że ten rodzaj pozytywnej kultury sprzyjałby mojemu rozwojowi. Chcę pracować w firmie, która może nadać branży nowy kształt i wierzę, że właśnie to Państwo robią”.16. Czy ma Pan(i) jakieś pytania?Wskazówka: to może być jedno z najważniejszych pytań zadanych podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Pozwala ono zbadać dowolny temat, który nie został poruszony, oraz pokazać rozmówcy swoje zainteresowanie stanowiskiem. Na tym etapie większość podstawowych kwestii dotyczących stanowiska i firmy będzie już zapewne omówionych, dlatego zapytaj osobę przeprowadzającą rozmowę kwalifikacyjną o jej własne doświadczenia z pracy w firmie i jak odnieść sukces, jeśli Cię „co się Panu(-i) podoba w tej pracy?” „Co byłoby sukcesem na tym stanowisku?” „Jakie wyzwania trzeba zwykle pokonać na tym stanowisku?”.17. Co najbardziej podobało się Panu(-i) w poprzedniej pracy?Wskazówka: powiąż odpowiedź na to pytanie z potrzebami firmy i skup się na objaśnieniu swoich potwierdzonych wyników w ostatniej pracy. Pamiętaj, by być konkretnym i podać „na ostatnim stanowisku najbardziej podobała mi się możliwość współpracy z innymi zespołami. Wszystkich członków zespołu zachęcano do wnoszenia do projektu nowych pomysłów, które były z szacunkiem analizowane. Przykładowo mieliśmy kiedyś klienta, który liczył, że rozwiążemy pewien problem krytyczny. Nasz zespół spotkał się w celu omówienia sytuacji. Najpierw zaproponowałem plan rozwiązania problemu, a następnie rozważyliśmy zalety i wady tego rozwiązania, starając się dopracować pomysł i rozszerzyć jego zastosowanie. Gdy wdrożyliśmy to rozwiązanie, okazało się skuteczniejsze i szybsze, niż wszyscy zakładaliśmy. Klient był bardzo zadowolony”.18. Co najmniej podobało się Panu(-i) w poprzedniej pracy?Wskazówka: unikaj krytykowania poprzedniego pracodawcy, przełożonych czy współpracowników. Powiedz o rozwoju swojej kariery oraz o tym, z jakim entuzjazmem myślisz o dołączeniu do ich „choć lubiłem się uczyć i rozwijać w ostatniej pracy, to jednak inaczej wyobrażałem sobie rozwój zawodowy. Bardzo lubię stawiać czoło wyzwaniom i doskonalić się w tym, co robię. Jeśli dobrze rozumiem, to główny priorytet dla menedżerów w Państwa organizacji. Dlatego zależy mi na kontynuowaniu rozmów na ten temat”.19. Jak radzi sobie Pan(i) ze stresem?Wskazówka: to nie jest podchwytliwe pytanie, by sprawdzić, czy stresujesz się w pracy. Umiejętność radzenia sobie w trudnych momentach stanowi raczej oznakę Twojej zdolności do rozwiązywania problemów. Pracodawcy chcą zatrudniać kandydatów, którzy reagują na stres w sposób konstruktywny, więc odpowiedź powinna prezentować rozwój „potrafię zachować spokój, gdy koncentruję się na szerszej perspektywie i dzielę swoje projekty na mniejsze zadania. Określam, co chcę ostatecznie osiągnąć. Przygotowuję listę działań z rozsądnymi terminami. Nawet jeśli duży projekt ma być gotowy na jutro, zadaję sobie pytanie: „co mogę zrobić w ciągu następnych 30 minut?”. Zanim się zorientuję, robię duży krok naprzód i ten nierealny projekt nie wydaje się już tak nierealny”.20. Jakie jest Pana(-i) największe osiągnięcie?Wskazówka: łatwo jest przesadnie skupić się na szukaniu swojego najbardziej imponującego osiągnięcia. Lepiej pomyśl o kilku osiągnięciach, które pokazują Twoją etykę pracy i wartości. Jeśli możesz, podaj przykłady, które wiążą się też z pracą, o którą się ubiegasz. Metoda STAR to świetne narzędzie, by podkreślić nie tylko Twoją rolę, ale także to, jak udało Ci się poprawić wyniki *„na ostatnim stanowisku zarządzałam wszystkimi treściami w mediach społecznościowych. Zauważyłam, że inne marki eksperymentują z filmami i mają duże zainteresowanie ze strony klientów, dlatego zapytałam szefową, czy moglibyśmy przeprowadzić niskobudżetowy test. Zgodziła się, więc korzystając z firmowych środków, nakręciłam niedrogi film, który podwoił zainteresowanie naszymi kanałami społecznościowym. Ponadto 30% oglądających, którzy odwiedzili naszą stronę, w ciągu tygodnia od obejrzenia filmu zostało naszymi klientami”.21. Jaką wyznaje Pan(i) filozofię nauczania?Wskazówka: to nie jest pytanie wyłącznie do osób ubiegających się o stanowiska nauczycieli. Pracodawcy mogą je zadać każdemu, kto ma zarządzać ludźmi lub ich szkolić. Dobra odpowiedź to taka, która krótko określi, jaki jest Twoim zdaniem cel nauczania oraz będzie zawierała konkretne przykłady ilustrujące Twoje pomysły. Przykład: „w zarządzaniu ludźmi mam filozofię nauczania polegającą na zadawaniu pytań nakierowujących daną osobę na samodzielne wyciąganie nowych wniosków. W ten sposób czuje ona, że jest odpowiedzialna za proces nauki, a nie ściśle kontrolowana. Przykładowo na ostatnim stanowisku redagowałem artykuł napisany przez podległą mi copywriterkę. W jej historii brakowało jasnego przedmiotu zainteresowania albo czegoś, co przyciągałoby uwagę. Na spotkaniu w cztery oczy zapytałem ją, co jej zdaniem jest głównym celem tego artykułu, gdyby miała podsumować go jednym zdaniem. Potem spytałem, czy uważa, że temat artykułu jest jasny. Stwierdziła, że nie i że powinna poprawić wstęp oraz zakończenie. W rezultacie artykuł był lepszy, a moja bezpośrednia podwładna otrzymała cenną lekcję pisania, którą wykorzystywała w późniejszej pracy”.22. Co dla Pana(-i) oznacza obsługa klienta?Wskazówka: jeśli aplikujesz na stanowisko wiążące się z kontaktami z osobami z zewnątrz, pracodawca może zadać Ci to pytanie, by przekonać się, jak Twoim zdaniem należy traktować klientów. Dobra odpowiedź uwzględni wartości firmy, które można określić przez zebranie informacji o jej zasadach obsługi klienta, poznanie produktów i klienteli. Można też wskazać własne doświadczenia jako klienta. Można odpowiedzieć z perspektywy klienta lub osoby zajmującej się obsługą „z doświadczenia wiem, że dobra obsługa klienta wymaga wzięcia odpowiedzialności, gdy coś idzie nie tak, oraz zrobienia wszystkiego, co możliwe, by to naprawić. Przykładowo niedawno podczas lotu zamówiłem wcześniej posiłek, ale okazało się, że nie ma wystarczających zapasów wybranego przeze mnie dania. Zamiast po prostu mi to zakomunikować, stewardesa szczerze przeprosiła i zaoferowała darmowego drinka lub dodatkową przekąskę. Według mnie te przeprosiny w dużym stopniu załagodziły sprawę. Darmowy posiłek był dodatkowym bonusem, który sprawił, że poczułem się doceniony jako klient i wybrałem tę samą linię przy okazji kolejnego lotu”.23. Proszę mi opowiedzieć o swoim doświadczeniu osoba przeprowadzająca rozmowę kwalifikacyjną nie musi znać Twojego wykształcenia i doświadczenia. Tak czy inaczej to pytanie daje Ci szansę szczegółowego opisania tych doświadczeń, które są najcenniejsze z punktu widzenia danego stanowiska. Pracodawcy chcą potwierdzenia, że ich oczekiwania dotyczące wykwalifikowanego kandydata zostały przez Ciebie przemyślane oraz że masz odpowiednie lub możliwe do przekazania umiejętności. Najlepiej jasno zaprezentuj doświadczenie zebrane w CV i wyjaśnij, jak przygotowuje Cię ono do wykonywania obowiązków na tym „mam 10-letnie doświadczenie w zarządzaniu finansami osobistymi i pomogłem 45 stałym klientom w zwiększaniu ich kapitału o średnio 15% rocznie. Jako analityk finansowy wykorzystuję wizualizacje wykresów wzrostu, by pokazać klientom, jak każdy plan oszczędzania może wpłynąć na realizację ich celów. Gdy zostałem starszym analitykiem finansowym, nadzorowałem pracę innych analityków i uczyłem ich, jak najlepiej pomagać naszym klientom. Jako Państwa starszy konsultant finansowy chcę wykorzystać moje indywidualne podejście do pomagania klientom w budowie funduszu emerytalnego, od którego będzie zależeć ich przyszłość”.24. Czym jest dla Pana(-i) sukces?Wskazówka: Twoja odpowiedź na to pytanie najprawdopodobniej będzie zależeć od aktualnego etapu kariery, ale bez względu na sposób postrzegania sukcesu ma wpływ na cele i metodę ich oceny. Pracodawcy zadają to pytanie, by lepiej zrozumieć, jakim typem pracownika będziesz. Dobra odpowiedź zademonstruje, że wiesz, jak wyznaczać i oceniać cele, a także chcesz stawiać sobie wyzwania i ciężko pracować, by im „przez sukces rozumiem wypełnianie swojej roli w zespole i w firmie. Staram się jak najefektywniej realizować obowiązki, nie zapominając o rozwoju zawodowym i wkładzie w szersze cele organizacji. Na poprzednim stanowisku sukces oznaczał przekraczanie tygodniowych wskaźników, wdrażanie procesów wspierających wskaźniki KPI firmy oraz osiąganie kwartalnych celów z zakresu rozwoju zawodowego”.25. Jak Pan(i) pracuje pod presją?Wskazówka: to bezpośrednia wersja pytania „czy może mi Pan(i) opowiedzieć o trudnej sytuacji w pracy oraz jak udało się Panu(-i) ją przezwyciężyć?”. Radzenie sobie mimo presji może stanowić różnicę między pracownikiem przeciętnym a doskonałym. To kolejny dobry przykład tego, kiedy można skorzystać z metody STAR w celu omówienia konkretnej sytuacji. Stając przed wyzwaniem, poddajemy się stresowi, ale udaje się nam spokojnie znaleźć „w toku kariery odkryłam, jak polubić pracę pod presją. Uważam, że rutyna wprowadza nas w stan samozadowolenia, więc staram się szukać wyzwań, które stymulują mój razu miałam dostarczyć klientowi projekt w ciągu pięciu dni. Kolega pracujący dla innego klienta miał taki sam termin, ale z powodów osobistych musiał wziąć wolne. Musiałam więc zająć się oboma projektami jednocześnie. Choć na początku spanikowałam, starałam się spojrzeć na to jak na możliwość sprawdzenia się. Zamiast poddać się stresowi, opracowałam szczegółowy plan zarządzania czasem i znalazłam nowe sposoby zwiększenia wydajności, które pozwoliły mi zrealizować oba projekty na czas”.26. Jaka jest praca Pana(-i) marzeń?Wskazówka: pracodawcy zwykle zadają to pytanie, by przekonać się, że Twoje zainteresowania i zamiłowanie pasują do stanowiska. Dobra odpowiedź będzie zawierała opis stanowiska korespondującego z tym, o które się ubiegasz. Jeśli np. aplikujesz na stanowisko kierownicze, możesz opowiedzieć o tym, że Twoja praca marzeń obejmowałaby zadania „lubię kierować innymi członkami zespołu przy realizacji projektów oraz dbać, by wszystko przebiegało gładko. Moja praca marzeń to kierowanie zespołem, którego pozostali członkowie wnoszą swój aktywny wkład, a komunikacja odbywa się codziennie. Bardzo lubię doprowadzić projekt do końca i uczcić ciężką pracę wszystkich pracowników”.27. Co może Pan(i) wnieść do firmy?Wskazówka: to pytanie jest podobne do pytania „dlaczego warto Pana(-ią) zatrudnić?”. Dobra odpowiedź zaprezentuje Twoje umiejętności potrzebne do odniesienia sukcesu na danym stanowisku, a także Twoją zdolność wniesienia do firmy nowego punktu widzenia. Wyjaśnij, dlaczego Twoje umiejętności, doświadczenie i cechy charakteru pozwolą Ci w wyjątkowy sposób wesprzeć cele „umiejętność rozwiązywania problemów pozwala mi doskonale radzić sobie pod presją. O ile dobrze rozumiem, na tym stanowisku jest ona chlebem powszednim. Wcześniej jako kierownik działu zakupów musiałem decydować, jakie materiały zamówić, aby zmieścić się w budżecie. Na podjęcie decyzji miałem jednak niewiele czasu. Szybko utworzyłem arkusz kalkulacyjny ułatwiający porównywanie cen różnych producentów, co pozwoliło mi zamawiać niezbędne materiały na czas i w granicach naszego budżetu. Korzystałem z tego arkusza do końca pracy w tej firmie, co pozwoliło jej zaoszczędzić ponad 500 000 EUR. Do firmy ABC wniosę ten sam zapał i motywację do działania”.28. Jak radzi sobie Pan(i) z konfliktami w pracy?Wskazówka: pracodawcy zadają to pytanie, by ocenić, jak współpracujesz z różnymi interesariuszami mającymi odmienne zdanie. Bycie odpowiednią osobą na stanowisko często wymaga czegoś więcej niż tylko umiejętności twardych. Specjaliści ds. zatrudnienia cenią również kandydatów, którzy potrafią współpracować z innymi oraz produktywnie podejść do konfliktu. Dobra odpowiedź obejmie opisanie konfliktu ze współpracownikiem, gdy udało Ci się zachować cierpliwość i go rozwiązać. Dodaj też, czego Cię ta sytuacja nauczyła — jak to doświadczenie wpłynęło na Twój rozwój osobisty i „pracowałem jako menedżer projektu nad pewnym projektem informatycznym, a jeden z techników nieustannie spóźniał się z realizacją zadań. Gdy zwróciłem się z tym do niego, zaczął się bronić. Zachowałem spokój i przyznałem, że terminy były trudne do utrzymania. Zapytałem, jak mogę mu pomóc w podniesieniu wydajności. Uspokoił się i powiedział, że zajmuje się innym projektem, w ramach którego musi wykonywać zadania spoza swojego zakresu obowiązków. Po spotkaniu z menedżerem tego drugiego projektu znaleźliśmy rozwiązanie, które zmniejszyło obciążenie technika pracą. Od tego czasu radził sobie się, że nie zawsze wiemy, przez co przechodzą inni ludzie. Pamiętając o tym, mogę lepiej radzić sobie z konfliktami i skuteczniej pomagać kolegom”.29. Dlaczego interesuje się Pan(i) tym stanowiskiem?Wskazówka: to nie jest pytanie podchwytliwe. Zwykle osoba prowadząca rozmowę kwalifikacyjną che zdobyć pewność, że aplikujesz na to stanowisko, bo naprawdę Cię ono interesuje. Unikaj wyrażania obaw dotyczących swojej obecnej pracy lub firmy — negatywne uwagi na temat pracodawcy są często interpretowane jako brak profesjonalizmu. Przedstaw swoją zmianę pracy w pozytywnym kontekście i wyjaśnij, że chcesz się rozwijać na stanowisku, na które „choć bardzo ceniłam sobie pracę w poprzedniej firmie, nie oferuje ona już możliwości rozwoju zgodnych z moimi celami zawodowymi. Natomiast to stanowisko idealnie odpowiada moim umiejętnościom i planom rozwoju kariery. Szukam też pracy w przedsiębiorstwie, takim jak Państwa firma, wspierającym społeczności o ograniczonym dostępie do towarów i usług. Ten temat mnie pasjonuje. Czy może mi Pan(i) powiedzieć więcej o tym, jak firma stwarza możliwości rozwoju swoim pracownikom?”30. Jakie umiejętności wniesie Pan(i) na to stanowisko?Wskazówka: wprawdzie przypomina ono pytania typu „dlaczego warto Pana(-ią) zatrudnić?” lub „co może Pan(i) wnieść do firmy?”, pozwala jednak bardziej szczegółowo opisać swoją etykę oraz styl pracy, a także szczególne zdolności. Wykorzystaj metodę STAR, aby pokazać, jakie korzyści przyniosą zespołowi lub organizacji Twoje wyjątkowe „potrafię sprawić, by każdy poczuł się komfortowo w nowym środowisku, co czyni mnie dobrym kandydatem do pracy w dziale HR. W poprzedniej firmie przyszła do mnie nowa pracownica i stwierdziła, że jej zdaniem nie pasuje do kultury firmy. Po kilku minutach rozmowy zrozumieliśmy, że czuła zbyt dużą presję uczestnictwa w imprezach firmowych. Zacząłem przedstawiać imprezy, które wiązały się z mniejszą rywalizacją i bardziej swobodną atmosferą. Jej relacje z zespołem szybko się poprawiły”.Jak się przygotować, wykorzystując typowe pytania z rozmów kwalifikacyjnychWykorzystaj te pytania i przykładowe odpowiedzi, aby przygotować się do swojej rozmowy kwalifikacyjnej. Przyjmij je jako własne i dopasuj do swojego doświadczenia, stanowiska, o które się ubiegasz, i firmy, w której odbędziesz rozmowę kwalifikacyjną. Musisz oswoić się z możliwymi pytaniami i poznać właściwe jak w przypadku przygotowywania się do klasówki w szkole, nie ma lepszego sposobu na odniesienie sukcesu podczas rozmowy kwalifikacyjnej niż nauka i ćwiczenia. Zbierz informacje o firmie i stanowisku oraz ćwicz tematy do rozmowy, dopóki nie poczujesz się pewnie w swoich odpowiedziach. Im lepiej się przygotujesz, tym większa szansa, że zapadniesz w pamięć i zabłyśniesz na tle innych lista pytań z rozmów kwalifikacyjnychOto dodatkowe pytania do przećwiczenia przed kolejną rozmową kwalifikacyjną:Podstawowe pytania z rozmów kwalifikacyjnychCzy może Pan(i) wyjaśnić te przerwy w swoim CV?Czy chce Pan(i) podróżować?Czy Pana(-i) kwalifikacje są zbyt wysokie dla tego stanowiska?Czy jest Pan(i) skłonny(a) pracować w nocy i w weekendy?Jakimi cechami charakteryzuje się dobry przywódca?Jak nazywa się nasz dyrektor generalny?O co Pana(-i) nie zapytałem(-am)?Co Pan(i) wie o naszej firmie?Dlaczego zmienia Pan(i) pracę?Czy może Pan(i) omówić po kolei pozycje w swoim CV?Dlaczego interesuje Pana(-ią) nasza firma?Kto był Pana(-i) ulubionym przełożonym i dlaczego?Z kim konkurujemy?Dlaczego jest Pan(i) odpowiednią osobą na to stanowisko?Jakie jest Pana(-i) największe osobiste osiągnięcie?Gdzie widzi się Pan(i) za 10 lat?Co Pan(i) wie o naszej branży?Pytania behawioralne z rozmów kwalifikacyjnychProszę opisać sytuację, w której Pana(-i) szef nie miał racji. Jak się Pan(i) wtedy zachował(a)?Jak by się Pan(i) czuł(a), mając przełożonego młodszego od siebie?Proszę opisać sytuację, gdy zrobił(a) Pan(i) więcej, niż mi opowiedzieć o swoim ostatnim chce Pan(i) osiągnąć w ciągu pierwszych 30 dni pracy na tym stanowisku?Proszę opisać sytuację, gdy się Pan(i) rozzłościł(a) w opisać sytuację, gdy musiał(a) Pan(i) przekazać komuś negatywną opisać sytuację, gdy nie zgadzał(a) się Pan(i) z skłamał(a)by Pan(i) dla firmy?Proszę mi opowiedzieć o tym, jak poradził(a) Pan(i) sobie z trudnym wyzwaniem w Pan(i) tak naprawdę myśli o swoim poprzednim szefie?Co było jak dotychczas najcenniejszym doświadczeniem w Pana(-i) karierze?Jak postąpił(a)by Pan(i) ze zdenerwowanym lub wzburzonym klientem?Proszę opisać sytuację, gdy postanowił(a) Pan(i) nie pomagać opisać sytuację, gdy dołożył(a) Pan(i) starań, by komuś opisać sytuację, w której skrytykowano Pana(-i) chce Pan(i) osiągnąć w ciągu pierwszych 90 dni pracy na tym stanowisku?Czy myśli Pan(i), że mógł(-ogła) lepiej poradzić sobie w poprzedniej pracy?Jak by Pan(i) wyrzucił(a) kogoś z pracy?Pytania dotyczące wynagrodzeniaCzy może Pan(i) omówić historię swojego wynagrodzenia?Ile chce Pan(i) zarabiać za pięć lat?Pytania dotyczące CiebieCo Pana(-ią) krępuje?Jakie jest Pana(-i) idealne środowisko pracy?Z jakim powszechnie akceptowanym poglądem się Pan(i) nie zgadza i dlaczego?Za co pochwaliłby Pana(-ią) ostatni szef?Co odróżnia Pana(-ią) od innych naszych kandydatów?Czy jest Pan(i) od rana osobą pełną energii?Jak opisałby Pana(-ią) bliski przyjaciel?Czy jest Pan(i) bardziej typem lidera czy szeregowego pracownika?Czy ma Pan(i) misję?Co Pan(i) najbardziej w sobie lubi?Jak długo zamierza Pan(i) pracować w tej firmie?Jak dba Pan(i) o organizację swojej pracy?Jakich cech charakteru użyliby znajomi do opisania Pana(-i)?Jaki jest Pana(-i) ulubiony film wszech czasów i dlaczego?Jakie trzy umiejętności lub cechy chciał(a)by Pan(i) posiadać?Proszę opisać swoją idealną woli Pan(i) pracować indywidualnie czy w zespole?Z jakiego osiągnięcia jest Pan(i) najbardziej dumny(-a)?W jaki sposób chce się Pan(i) poprawić w nadchodzącym roku?Jakich ma Pan(i) idoli?Jakie jest Pana(-i) ulubione wspomnienie z dzieciństwa?Jaka jest Pana(-i) ulubiona strona internetowa?W której wcześniejszej pracy był(a) Pan(i) najbardziej usatysfakcjonowany(-a)?Jaką książkę ostatnio Pan(i) przeczytał(a)?Jaka była Pana(-i) najlepsza praca do tej pory?Czego się Pan(i) najbardziej obawia?Jaka była Pana(-i) największa porażka i czego ona Pana(-ią) nauczyła?Jaka jest najważniejsza rzecz, której się Pan(i) nauczył(a) na własnym błędzie?Gdyby wygrał(a) Pan(i) 10 milionów na loterii, czy nadal by Pan(i) pracował(a)?Jaki był ostatni projekt, który Pan(i) prowadził(a) i jaki był jego efekt?Ile godzin tygodniowo zwykle Pan(i) pracuje?Czy kiedykolwiek zabiera Pan(i) pracę do domu?Jakie trzy rzeczy są dla Pana(-i) najważniejsze w pracy?Co złego powiedział o Panu(-i) ostatni szef?Czego z poprzedniej pracy będzie Panu(-i) brakowało?Proszę opisać swój styl jest Pana(-i) styl zarządzania?Kto miał na Pana(-ią) największy wpływ w Pana(-i) karierze?Czego Pan(i) w sobie najbardziej nie lubi?Czego Pan(i) najbardziej żałuje i dlaczego?Co Pana(-ią) najbardziej drażni u współpracowników?Dlaczego wybrał(a) Pan(i) taki kierunek studiów?Jaka jest idealna według Pana(-i) wielkość firmy?Jaką książkę każdy powinien przeczytać i dlaczego?Czy woli Pan(i) pracować samodzielnie czy w zespole?Czy ma Pan(i) trudności z przystosowaniem się do nowych sytuacji?Czy ma Pan(i) mentora?Dlaczego pracował(a) Pan(i) w tak wielu miejscach?Co robi Pan(i) w wolnym czasie?Proszę opisać swoje trzy najważniejsze umiejętności sprawy są dla Pana(-i) ważne?ŁamigłówkiCo by Pan(i) zrobił(a) najpierw, gdyby nagle zyskał(a) zdolność podróżowania w czasie?Jakiego województwa by się Pan(i) pozbył(a), gdyby była taka możliwość i dlaczego?Co jest ważniejsze — kreatywność czy wydajność?Czy lepiej zrobić coś dobrze i na czas, czy idealnie, ale po terminie?Ile razy dziennie wskazówki zegara pokrywają się?Ile groszy trzeba by ułożyć jeden na drugim, by dorównały wysokością Pałacowi Kultury i Nauki? Klasa 1 a Edukacja matematyczna:– podręcznik: str. 26 -27– ćwiczenia: zad. 1, 2, 3 str. 25Edukacja polonistyczna:– podręcznik: str. 28 (czytamy tekst)– ćwiczenia: zad. 1, 2 str. 28– kaligrafia: str. 54 – zeszyt w linie: wpisujemy 2 linijki literę ń Religia:Temat 36, w zeszycie ćwiczeń Klasa 1 b Edukacja matematyczna:– wykonaj zadania (1,2,3) z podręcznika str. 30 i 31.– ćwiczenia str. 28 i Przepraszamy rodziców, rodzeństwo, kolegów. Klasa 1 c Edukacja informatyczna:– praca na platformie zgodnie z podanymi wcześniej wskazówkami (wklejona kartka do zeszytu do informacji). Edukacja matematyczno-przyrodnicza:– ćwiczenia – str. 30, 31, obejrzyj poniższy filmik. Zastanów się jaka jest różnica pomiędzy masą a ciężarem. polonistyczno-społeczna:– ćwiczenia- str. 31, fizyczne:– przebierz się w wygodny strój. Poniżej znajduje się link. Zakręć kołem i wykonaj ćwiczenie, które wylosuje maszyna. Powtórz tę czynność 8 razy. Klasa 2 a Edukacja polonistyczna:– ćwiczenia PISZĘ – str. 52-53 Edukacja matematyczna:– ćwiczenia matematyczne – str. 34-35 Religia:– podręcznik – temat 33 Wielki Czwartek – dzień Mszy Świętej i kapłaństwa: str. 68- angielski:– utrwal słownictwo z ostatniej lekcji i kolejna strona w ćwiczeniach Klasa 2 b Edukacja polonistyczna: – ćwiczenia polonistyczno – społeczne str. 60-61, pamiętaj o udzielaniu odpowiedzi pełnym zdaniem. Konstruuj wypowiedzi na miarę ucznia klasy matematyczna:– ćwiczenia matematyczno – przyrodnicze str. 74Edukacja informatyczna:– wykonaj kolejne zadania z kodowania – strona angielski – karty pracy opcjonalnie, zostały przesłane z prośbą o zamieszczenie na Państwa klasowym mailu). Przez cały okres nieobecności uczniowie powtarzają i utrwalają przerobiony materiał korzystając z platformy edukacyjnej Bugs Team 2 Student’s Practice Kit:– słuchają i śpiewają poznane piosenki,– oglądają historyjki, – utrwalają słownictwo i struktury gramatyczne grając w gry (ale obowiązkowo): 1h – zeszyt ćwiczeń s. 83 Klasa 3 a Edukacja matematyczna:Temat: Obliczenia pieniężne- zadania tekstowe– zapisz temat w zeszycie.– wykonaj zadania w podręczniku s. 30 ćw. 2 + zadania Grażynki- całość zapisz do zeszytuEdukacja polonistyczna:Ćwiczenia ortograficzno- gramatyczne– wykonaj zadania w ćwiczeniach dodatkowych s. 58-59 ćw. 1,2,3,4– wykonaj zadanie w ćwiczeniach str. 38-39 J. angielski:– wykonaj załączoną kartę pracy Unit 3 Worksheet Standard (karta pracy przekazana będzie meilem)Religia:Wyznanie grzechów oczyszczeniem serca– przeczytaj wiadomości z podręcznika, – wykonaj ćwiczenia oraz przeglądnij wersję elektroniczną.– proszę o zdawanie materiału przygotowującego do I Komunii świętej oraz formuły spowiedzi: Klasa 3 b Edukacja polonistyczna:– przeczytaj wiersz z podręcznika do polskiego ze str. 31, – różnice i podobieństwa w opowiadaniu i w wierszu na podstawie opowiadania z podręcznika do polskiego ze str. 28-31, wykonaj zadania w ćwiczeniach do polskiego str. 48– określ czasy czasowników w ćwiczeniach na str. 49 oraz „Piszę” str. 60Edukacja matematyczna: – doskonalenie liczenia, mnożenie pełnych dziesiątek – wykonaj zadania 1,3 z podręcznika do matematyki i zapisz w zeszycie do matematyki. Temat: Zadania różne.– wykonaj zadania z ćwiczeń do matematyki ze str. 29, oraz z ćwiczeń „Liczę” str. 52 Język angielski – wykonaj kartę pracy Unit 3 Worksheet Standard ( wysłałam mailem) Klasa 4 a Język angielski I grupa:– naucz się na pamięć 10 czynności dnia codziennego (np. watch TV) i wykonaj ćwiczenie 3 (ćwiczenia). Czynności dnia codziennego znajdziesz w słowniczku w rozdziale 6. Język polski:Temat: Pamiątki z baśniowych krain– obejrzyj rysunki z motywami baśniowymi. Przepisz do zeszytu i zapamiętaj najważniejsze cechy baśni, str. 204-205.– przepisz do zeszytu definicje słów: kontrast (z przykładami) str. 150, przesłanie, str. 152.– przepisz bezbłędnie do zeszytu dyktand dwa pierwsze akapity tekstu „Nie kończąca się historia” str. 198 – ( od słów: „Burzliwe obrady nad dolą(…) do „Nagle w sali zapadła cisza…Przyroda:Temat: Jak radzić sobie w niebezpiecznych sytuacjach?(temat będzie realizowany na dwóch godzinach)– przeczytaj z podręcznika – 129.– zrób ćwiczenia: 1,2,3 strona 78; ćw. 5 str. 79; ćw. 6, 7 str. 80– obejrzyj filmy :Krwotok z nosa prądem Korzystając z podręcznika ( str. 38 do 73), wykonaj ćwiczenia z podręcznika ze strony 74- Podsumowanie II. Wykonaj ćwiczenia w zeszycie przedmiotowym z Czy już umiem, zadanie I, II, III, str. 53 (podręcznik) Klasa 4 b Matematyka:Temat: Powtórzenie wiadomości.– wykonaj zadania ze strony 60 i korzystając z podręcznika (str. 38 do 73) wykonaj ćwiczenia z podręcznika ze strony 74 – Podsumowanie II. Wykonaj ćwiczenia w zeszycie przedmiotowym z polski:Temat: „Koniec i kropka”- rzekło zdanie.– na podstawie notatki w zeszycie oraz informacji zamieszczonych w podręczniku na Słowa z uśmiechem. Nauka o języku i ortografia, uzupełnij ćwiczenie 1, 2, 3 i 4 ze str. 30-31 w zeszycie ćwiczeń Słowa z uśmiechem. Nauka o języku i ortografia. Klasa 5a Wychowanie fizyczne:– wszystko tak jak w środę, czyli ćwiczenia ogólnorozwojowe, brzuszki, rozciąganie. Historia:Temat: Sztuka średniowiecza– wykonaj w zeszycie tabelę dwuczęściową: sztuka romańska w jednej kolumnie i sztuka gotycka w drugiej kolumnie. Wypisz od myślników cechy architektury romańskiej i gotyckiej. Technika:Temat: Szkice techniczne – wykonaj ćwiczenia od 1 do 4 z tego dokończ pracę plastyczną pt.: Moi Dziadkowie, ich hobby i pasje. Technika dowolna (malarstwo, rysunek, kolaż), format angielski (obie grupy):– czasowniki nieregularne z listy (od latać do trzymać)– powtórzenie słownictwa z podręcznika str. 78 (other words).Język polski:– wysłuchaj utworu Bolesława Prusa „Katarynka” lub przeczytaj Klasa 5 b Język angielski Gr. I :– czasowniki nieregularne z listy (od przyjść do znaleźć). Powtórz słownictwo z podręcznika str. 78 (film i telewizja).Język polski:– załącznik 6, 7 link: – wykończ pracę plastyczną pt.: Moi Dziadkowie ich hobby i pasje. Technika dowolna (Malarstwo, rysunek, kolaż), format A3. Przypominam o możliwości poprawienia 1 (zaległe, nieoddane na czas prace: 1. Ja mój portret 2. Kompozycja temat dowolny z użyciem techniki kolażu.) Przypominam o konkursach plastycznych dla chętnych. Informatyka gr. I: – dokończ album fotograficzny w Programie Power Point, z formatowaniem tła i kształtów oraz zdjęć, wstawianiem dodatkowych elementów graficznych. W razie trudności podręcznik str. od „Sztuka średniowiecza”- str. 153-155. Wykonaj tabelę dwuczęściową: sztuka romańska w jednej kolumnie i sztuka gotycka w drugiej kolumnie. Wypisz od myślników cechy architektury romańskiej i gotyckiej. Klasa 5 c Matematyka:Uczniowie w dniach 16 – 20 marca 2020 przygotowują się do sprawdzianu „Figury na płaszczyźnie”. Rozwiązują zadania z karty pracy – figury na płaszczyźnie, którą otrzymali na lekcji matematyki. Sprawdzian z tego działu będzie w pierwszym dniu powrotu do dokończ pracę plastyczną pt.: Moi Dziadkowie – ich hobby i pasje. Technika dowolna (malarstwo, rysunek, kolaż), format A3. Przypominam o możliwości poprawienia 1 (zaległe, nieoddane na czas prace: 1. Ja mój portret 2. Kompozycja temat dowolny z użyciem techniki kolażu.)Przypominam o konkursach plastycznych dla lekcja na czwartek i piątek– przeczytaj raz jeszcze i powtórz wiadomości z rozdziału ” Nowe państwa w Europie”(str. 114 do 118) według podanych niżej punktów:Gdzie i kiedy powstało państwo Franków; Panowanie Karola Wielkiego – rozwój kultury i nauki , traktat w Verdun i jego skutki; Powstanie nowych państw w Europie; Powstanie Rzeszy Niemieckiej.– zapamiętaj znaczenie pojęć: Frankowie, dynastia, majordom, Karolingowie, układ w Verdun, cesarstwo, margrabia, marchia. Kim były postaci: Chlodwig, Karol Młot, Pepin Mały, Karol Wielki, Otton I.– wykonaj w zeszycie przedmiotowym ćwiczenie 1,2,3 z podręcznika strona 118. – dla chętnych – pytanie 4 ze strony angielski:– przypomnij sobie wiadomości dotyczące czasu Past Simple. Jeśli ktoś będzie potrzebował dodatkowych materiałów/wyjaśnienia proszę o informację na maila (akuc@ – przypominam o obowiązku nauki czasowników nieregularnych (jeśli ktoś zgubił listę proszę o informację, wyślę mailem).– wykonaj zad. 7 i 8/85 do zeszytu. – wykonaj do piątku (20 marca) zadania online: polski:Bądź twórcą mitów…… Napisz własne opowiadanie twórcze o tym, skąd wziął się śnieg (lub inne zjawisko, np. burza, tęcza czy wiatr). Możesz wprowadzić własnych bogów. Bądź pomysłowy. Pamiętaj oczywiście o prawidłowym zapisie: tytuł, akapity, trójdzielna budowa, marginesy, rozwinięcie tematu. Termin – do 23 marca (poniedziałek).Pracę napisz na komputerze (jeśli nie masz takiej możliwości, to na osobnej kartce w linie).Wychowanie fizyczne:– przez cały tydzień wykonuj systematycznie ćwiczenia przygotowawcze do testów sprawności fizycznej z mięśni brzucha i gibkości, które można realizować w warunkach domowych (brzuszki i rozciąganie się). Klasa 5 d Plastyka:– dokończ pracę plastyczną pt.: Moi Dziadkowie ich hobby i pasje. Technika dowolna (Malarstwo, rysunek, kolaż), format A3. Przypominam o możliwości poprawienia 1 (zaległe, nieoddane na czas prace: 1. Ja mój portret 2. Kompozycja temat dowolny z użyciem techniki kolażu.)Przypominam o konkursach plastycznych dla dniach 16 – 20 marca 2020 wykonaj na podpisanych kartkach lub w zeszytach 16 – kartkowych zadania z podręcznika ze strony 101. Są to zadania z numerami 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10 i 11. Zadania te oddaj do sprawdzenia w pierwszym dniu powrotu do przeczytaj opowiadanie nt. muzyki ludowej Posłuchaj utworu „Krakowiaczek jeden” i przyswój tekst. W zeszycie opisz taniec krakowiak, wyjaśnij pojęcie kapela i wypisz instrumenty ludowe.– poćwicz poznane do tej pory utwory na flet: refren piosenki Mały kanon, Pojedziemy na łów i gamę C- polski:(Podręcznik do literatury i kultury).– przeczytaj tekst zamieszczony na str. 168-171 „ Przygody Odyseusza”, zapisać w zeszycie lekturowym wyrazy ze słowniczka oraz wykonać zadanie 4 i fizyczne: – wykonaj ćwiczenia przygotowawcze do testów sprawności fizycznej z mięśni brzuch i gibkości, które można wykonywać w domu (brzuszki i rozciąganie się).Informatyka:– dokończ album fotograficzny. Z formatowaniem tła i kształtów oraz zdjęć, wstawianiem dodatkowych elementów graficznych. W razie trudności podręcznik str. od 71-78. Klasa 6 a Historia:– przeczytaj w podręczniku dalszą część tematu na temat: Powrót do monarchii parlamentarnej. Utworzenie Wielkiej Brytanii.– zapamiętaj znaczenie terminów: purytanie, nowa szlachta, rojaliści, republika, lord protektor, monarchia naucz się nazw 14 stacji Drogi Krzyżowej (ze skarbca komunijnego lub z internetu) do zaliczenia na ocenę oraz jak odmawia się Koronkę do Bożego Miłosierdzia (strona 189 w podręczniku – żółta ramka lub z internetu).Matematyka:Temat: Diagramy procentowe.– przeczytaj temat w podręczniku na str. 149 i 150 i rozwiąż zadania 4 i 6 str. 152 i 153Język polski: – naucz się na pamięć wiersza Juliusza Słowackiego „W pamiętniku Zofii Bobrówny” str. 113Wychowanie fizyczne:– wykonaj ćwiczenia przygotowawcze do testów sprawności fizycznej z mięśni brzucha i gibkości (brzuszki i rozciąganie się). Dodatkowo dla chętnych zestaw ćwiczeń na każdy dzień przerwy od szkoły i wyjść z domu: angielski gr. 1:– powtórz słownictwo podręcznik str. 84 (other words) Klasa 6 b Plastyka:– obejrzyj film „Kultura od kuchni – Rzeźba” – wykończ pracę plastyczną pt.: Moi Dziadkowie ich hobby i pasje. Technika dowolna (Malarstwo, rysunek, kolaż), format A3. Przypominam o możliwości poprawienia 1 (zaległe, nieoddane na czas prace: 1. Ja mój portret 2. Kopia obrazu – malarstwo i rysunek kredkamiPrzypominam o konkursach plastycznych dla polski:Podręcznik Literatura i kultura – przeczytaj tekst zamieszczony na str. 146-149. Zapisz nowe wiadomości ze strony 150 (bohaterowie, opowiadanie) oraz wykonaj zadania 1, 2, 3, 8. Biologia:Temat: Przegląd i znaczenie ryb. – przeczytaj str. 87 – 92 Do zeszytu zadanie 3 str. 92Dla chętnych film o zwierzętach zamieszkujących Rów Mariański film o życiu w oceanie chętnych do wykonania prezentacja multimedialna na dodatkową ocenę, jeden temat do wyboru (10 do 20 slajdów).Przegląd ryb słodkowodnych żyjących w Polsce i ciekawostki na ich ryb żyjących w Bałtyku i ciekawostki na ich płazów żyjących w Polsce i ciekawostki na ich gadów żyjących w Polsce i ciekawostki na ich wykonaj zad. 85 i 87 str. 249 podręcznikTechnika:– wykonaj ozdobę wielkanocną wg własnego pomysłu. Dotyczy osób, które jeszcze jej nie oddały lub otrzymały za nią ocenę rozbiór Polski.– zapisz datę trzeciego rozbioru Polski i wypisz ziemie zajęte przez poszczególnych zaborców. Klasa 6 c Historia:– kontynuacja z dnia :Temat: Płazy – zwierzęta wodno- lądowe.– przeczytaj str. 93 – w zeszycie narysuj tabelkę i uzupełnij: Cechy budowy żaby przystosowujące je do życia w wodzie; Cechy budowy żaby przystosowujące je do życia na angielski:TOPIC: Teen’s Time: The sky at night.– posłuchaj nagrania (JE6_13_CD2 – i śledź tekst w podręczniku – wykonaj – w zeszycie.– naucz się słówek – VOCABULARY str. 77 (podręcznik, na górze strony).– wydrukuj/przepisz notatkę dotyczącą czasu FUTURE SIMPLE( wykonaj w fizyczne:– zapoznaj się z podstawowymi przepisami gry w siatkówkę, ćwiczenia jak dzień polski:Temat: Powtarzamy wiadomości o wypowiedzeniach.– przypomnij sobie informacje o wypowiedzeniach (Słowa z uśmiechem. Nauka o języku iortografia, str. 119).– wykonaj w zeszycie ćwiczenie 6, ze strony 120 Słowa z uśmiechem. Nauka o języku i obejrzyj film Kultura od kuchni – Rzeźba – wykończ pracę plastyczną pt.: Moi Dziadkowie ich hobby i pasje. Technika dowolna (Malarstwo, rysunek, kolaż), format A3. Przypominam o możliwości poprawienia 1 (zaległe, nieoddane na czas prace: 1. Ja mój portret 2. Kopia obrazu – malarstwo i rysunek kredkamiPrzypominam o konkursach plastycznych dla chętnych. Klasa 7 a Język angielski gr1:– powtórz czasowniki angielski to samo, co we wtorek obie grupy:Temat Tworzenie gry – projekt – praca na 2 polski:Temat: Kostium wybranego bohatera Zemsty.– która postać, według Ciebie, jest najciekawsza do interpretacji aktorskiej? Uzasadnij swoją opinię.– w zeszycie lektur zaprojektuj i opisz kostium wybranego Podsumowanie wiadomości.– do tematu proponuję film przeczytaj stronę 149Matematyka:– wykonaj zadania 1,2,3 i 4 ze sprawdź czy niemiecki podręcznik str. 69; przeczytaj e-maile z wybierz jedną z osób i napisz do niej e-mail, w którym się przedstawisz i napiszesz o swoim hobby (7-8 zdań). Klasa 7b Język angielski:Proszę utworzyć sobie konta na platformie My English Lab. W tym celu:– proszę wejść na stronę: kliknąć CREATE AN ACCOUNT, a następnie postępować zgodnie ze wskazówkami na stronie.– na wewnętrznej stronie zeszytu ćwiczeń znajduje się instrukcja oraz kod aktywacyjny. – po aktywacji konta na portalu znajdować się będą udostępniane przeze mnie interaktywne ćwiczenia (Extra Online Homework). Aby dołączyć do swojej klasy, po zalogowaniu w Ustawieniach, należy wybrać opcję Dołącz do kursu i wpisać kod: Gospodarka morska.– zrób notatkę w zeszycie, uwzględniając: polskie porty morskie; Przemysł stoczniowy i rybołówstwo; Perspektywy rozwoju gospodarki morskiej w wykonaj zadania 1,2,3 i 4 ze strony 212J. polski:Temat: Piszemy recenzję książki.– skorzystaj ze „Słownika terminów literackich” (wersja tradycyjna lub online) i wyjaśnij znaczenie terminu „recenzja”- notatka w zeszycie.– odczytaj informacje na temat recenzji (zawarte w podręczniku, s. 163. Sporządź notatkę, w której uwzględnisz najważniejsze treści i przydatne słownictwo wybrane przykłady).– napisz recenzję utworu Henryka Sienkiewicza „Latarnik” (dłuższa forma wypowiedzi).– podaj tytuł utworu, imię i nazwisko autora oraz informacje o twórcy (krótko);– dokonaj analizy dzieła (określ gatunek, omów tematykę i problematykę, zaprezentuj głównych bohaterów, określ narratora, opisz styl i język oraz kompozycję utworu);– oceń tematykę, język, styl, kompozycję, wskaż adresatów książki;– w podsumowaniu zaprezentuj ogólne wnioski dotyczące dzieła, przedstaw swoją opinię na temat lektury;– unikaj schematu w kompozycji;– zadbaj o poprawność i estetykę przeczytaj z podręcznika temat nr 27. Wzrastać w latach i w wierze, a następnie zrób notatkę do fizyczne:– ćwiczenia przygotowawcze do testów sprawności fizycznej z mięśni brzucha i gibkości (brzuszki i rozciąganie się). Dodatkowo dla chętnych zestaw ćwiczeń na każdy dzień przerwy od szkoły i wyjść z domu: wykonaj wszystkie zaległe prace plastyczne z II semestru!– wykonaj pracę konkursową „Zwierzaki – Słodziaki” (A3 lub A4, technika dowolna. Mogą to być zwierzęta domowe, hodowlane, żyjące wolno). Klasa 7 c Plastyka:– wykonaj wszystkie zaległe prace plastyczne z II semestru!– wykonaj pracę konkursową „Zwierzaki – Słodziaki” (A3 lub A4, technika dowolna. Mogą to być zwierzęta domowe, hodowlane, żyjące wolno).Wychowanie fizyczne:– zadanie na pierwszy tydzień (16 – Stwórz pracę na temat podstawowych przepisów z koszykówki i siatkówki (może być wydruk z Internetu – główne zasady gry). Ćwiczenia przygotowawcze do testów sprawności fizycznej z mięśni brzucha i gibkości (brzuszki i rozciąganie się). Dodatkowo dla chętnych zestaw ćwiczeń na każdy dzień przerwy od szkoły i wyjść z domu: niemiecki:– podręcznik str. 69. Przeczytaj e-maile z wybierz jedną z osób i napisz do niej e-mail, w którym się przedstawisz i napiszesz o swoim hobby (7-8 zdań).Matematyka:– wykonaj zadania 1,2,3 i 4 ze strony polski:Temat: Portret rybaka ręką Hemingwaya nakreślony.– w zeszycie lektur zapisz przykłady postaw bohaterów literackich, które są podobne do postawy Santiago. Uzasadnij swoje wybory.– wejdź na stronę: Ułóż puzzle. Klikając w ikonę obrazka, podejrzyj, jak ma wyglądać rozwiązanie zadania. Po zakończeniu zadania odpowiedz na pytanie: Czy przedstawiona na portrecie osoba mogłaby być Santiago? Swoje zdanie uzasadnij.

przedstaw opinię na temat rozwijania własnych zainteresowań